Vĩ mô

Nghị quyết 128 mở ra “bình thường mới” sau làn sóng COVID lần thứ 4 nhưng để thực hiện đúng là cả một vấn đề

Hoàng Hà
BizLIVE - "Nghị quyết 128 là chủ trương rất sáng tạo, khi ban hành được xã hội đón nhận như luồng gió mới. Tuy nhiên, hiểu được Nghị quyết 128 để thực hiện cho đúng, để lập lại trật tự là cả một vấn đề", TS.Lưu Bình Nhưỡng nhìn nhận.
Nghị quyết 128 mở ra “bình thường mới” sau làn sóng COVID lần thứ 4 nhưng để thực hiện đúng là cả một vấn đề
TS.Lưu Bình Nhưỡng, Phó trưởng ban Dân nguyện Ủy ban Thường vụ Quốc hội - Ảnh: VGP
Nghị quyết 128 được Chính phủ ban hành rất kịp thời, đúng, trúng, rõ ràng về quan điểm chỉ đạo để làm căn cứ trong chỉ đạo phòng chống dịch và khôi phục, phát triển kinh tế-xã hội. Đó là nhận định chung của các diễn giả tại tọa đàm "Nghị quyết 128 - Hướng tới bình thường mới" do Cổng TTĐT Chính phủ tổ chức sáng 18/10.
Cũng tại tọa đàm các diễn giả đã cùng bàn luận về một số bất cập trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 128. Đặc biệt là việc thực hiện chưa nhất quán, thông suốt từ Trung ương xuống địa phương; vẫn còn những bất cập gây cản trở đến lưu thông hàng hóa và giao thông, đi lại của người dân.
Dấu mốc cho việc cả nước chuyển qua giai đoạn bình thường mới
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, sau đợt dịch thứ 4 vừa qua, không chỉ Việt Nam mà cả thế giới và các chuyên gia đều nhận định, dịch COVID-19 chưa thể kiểm soát hoàn toàn được trong năm 2021 và 2022, thậm chí còn có thể xuất hiện biến chủng mới, số ca nhiễm vẫn có thể tăng cao, trong khi việc bao phủ vaccine còn khiêm tốn.
Hiện nay nhiều quốc gia trên thế giới đã thay đổi quan điểm ứng phó với dịch, đó là từ cố gắng dập tắt dứt điểm dịch sang chung sống an toàn với dịch. Việt Nam cũng đang trong xu hướng như vậy.
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho rằng, trong bối cảnh độ bao phủ tiêm vaccine của Việt Nam vẫn còn ở mức nhất định, việc chuyển hướng tiếp cận từ Zero COVID-19 sang thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch là sự chuyển hướng đúng đắn. 
Theo ông Tuyên, để kiểm soát có hiệu quả dịch bệnh trong bối cảnh hiện nay, các biện pháp phòng chống dịch phải điều chỉnh linh hoạt hơn, phù hợp hơn với thực tiễn cùng với việc đẩy nhanh tiến độ bao phủ vaccine.
Đồng thời, cần phải phát hiện sớm các ca bệnh, đặc biệt không để sót ca bệnh. Khi phát hiện phải tiến hành khoanh vùng và cách ly ở diện hẹp nhất có thể, thậm chí có thể khoanh vùng một vài hộ gia đình; hạn chế khoanh vùng cách ly kéo dài trên diện rộng và triển khai quyết liệt các biện pháp điều trị từ sớm, từ xa để giảm số ca tử vong; có phương án cách ly phù hợp với các trường hợp F1...
Song song với đó, cần mở lại các hoạt động sản xuất kinh doanh như giao thông vận tải, du lịch, giáo dục và đào tạo, sản xuất các ngành nghề... để từng bước có lộ trình đưa ra các giải pháp vừa chống dịch vừa phát triển kinh tế một cách chắc chắn, hiệu quả, phù hợp.
Vì những lý do trên, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho rằng, thời điểm này, Chính phủ ban hành Nghị quyết 128 hoàn toàn phù hợp với tình hình dịch bệnh cũng như công tác phòng chống dịch, đồng thời tạo điều kiện cho phát triển kinh tế-xã hội.
GS.Nguyễn Anh Trí, Đại biểu Quốc hội khóa XV, Chủ tịch Hội Huyết học-Truyền máu Việt Nam - Ảnh: VGP
Đồng quan điểm, GS.Nguyễn Anh Trí, Chủ tịch Hội Huyết học-Truyền máu Việt Nam cho rằng, bản thân Nghị quyết 128 ra đời kịp thời đúng lúc, phù hợp với hoàn cảnh, tình hình; hướng dẫn cách thức bảo đảm tích ứng an toàn linh hoạt phòng chống dịch hiệu quả.
GS.Nguyễn Anh Trí đánh giá việc Nghị quyết 128 ra đời thay thế cho các Chỉ thị trước đó là 15, 16, 19 là một dấu mốc cho việc cả nước chuyển qua giao đoạn bình thường mới, từ nay cơ bản là coi như vùng xanh, đang an toàn, thay cho việc nhiều vùng đỏ trước kia, không còn phù hợp.
Theo ông, thực tế chắc chắn vẫn còn thường xuyên xuất hiện các ca nhiễm mới (F0), vẫn có những điểm đỏ, vùng đỏ nên tuyệt đối không chủ quan nhưng cũng không nên hoảng sợ, lo lắng quá mức.
"Nghị quyết có xây dựng dựa trên 3 tiêu chí, thứ nhất, số người bị nhiễm/100.000 dân/tuần; thứ hai, số người đã tiêm; thứ ba là khả năng thu dung điều trị... Đó là những tiêu chí cụ thể, hợp lý, có thể áp dụng chung áp dụng cho toàn quốc", GS.Nguyễn Anh Trí nói thêm.

Về vấn đề giao thông và xét nghiệm, ông Trí cho rằng nếu Nghị quyết 128 giúp thống nhất được các quy định, yêu cầu các địa phương không tự ý quy định xét nghiệm chỗ 24 giờ, 48 giờ, 72 giờ thì cũng sẽ tạo ra một điểm đột phá mới.
Khắc phục tình trạng "cát cứ" của các địa phương
TS.Lưu Bình Nhưỡng, Phó trưởng ban Dân nguyện Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, Nghị quyết 128 là chủ trương rất sáng tạo, khi ban hành được xã hội đón nhận như luồng gió mới. Tuy nhiên, hiểu được Nghị quyết 128 để thực hiện cho đúng, để lập lại trật tự là cả một vấn đề.
Theo ông vấn đề thứ nhất cần khắc phục là địa phương không được cát cứ, cần bỏ các chốt liên tỉnh. Thứ hai, là cần xem xét lại việc cách ly tập trung vì rất rủi ro. Thứ ba, cần tạo thuận lợi hơn cho người dân trong việc đi lại. Thứ tư là tình hình y tế cần phải củng cố lại.
Thứ năm là câu chuyện về chỉ đạo từ Chính phủ xuống địa phương - hiện là vấn đề người dân rất bức xúc. Trên mạng xã hội người ta nói rất nhiều là trên bảo dưới không nghe, đặc biệt là người dân bắt buộc phải tuân thủ các mệnh lệnh của cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh nhưng cấp tỉnh lại không tuân thủ cấp Trung ương, đây là câu chuyện rất khó hiểu.
Thứ sáu là đã có chuyện tham nhũng trục lợi, đục nước béo cò, lợi dụng tình hình dịch bệnh để kiếm ăn, để vơ vét. Vấn đề này Thủ tướng đã phải chỉ đạo rồi, cương quyết nếu có dấu hiệu thì chúng ta phải lập tức điều tra xem xét xử lý.
Ông nhấn mạnh, từ Nghị quyết đến hành động có ba vấn đề lớn: Một là phải hiểu đúng; hai là đánh giá đúng tình hình địa phương; ba là phải đúng quy định nhưng quy định này phải bằng các văn bản quy phạm pháp luật, tránh tình trạng ăn đong, nay chỉ đạo thế này mai chỉ đạo cái khác.
"Các địa phương trên cơ sở Nghị quyết 128 thống nhất ban hành các văn bản để quy định ở địa phương mình. Và trên cơ sở đánh giá tình hình thì chúng ta mới có thể vận dụng đúng được", ông nói.
TS.Lưu Bình Nhưỡng cũng nêu rõ một nguyên tắc của Nghị quyết 128 là tính thống nhất toàn quốc và vấn đề này được ghi thành một câu riêng biệt trong nghị quyết "các địa phương không được cục bộ cát cứ và ban hành quy định vượt quá mức cần thiết". Điều này có nghĩa là địa phương không được vượt qua các tiêu chuẩn, tiêu chí mà Bộ Y tế ban hành.
Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Lê Đình Thọ
Cùng nêu quan điểm về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Lê Đình Thọ thừa nhận trong quá trình lưu thông hàng hoá không tránh khỏi một số tồn tại, bất cập.
Tuy nhiên, khi Nghị quyết 128 được ban hành không chỉ khắc phục riêng lưu thông hàng hoá mà còn là quyết sách đúng đắn trong thời điểm hiện nay, phù hợp tính thích ứng linh hoạt, triển khai những giải pháp phù hợp cho tình hình mới.
"Nghị quyết đã chỉ rất rõ và cố gắng khắc phục để chúng ta phục hồi phát triển kinh tế, phòng chống dịch tốt. Một loạt chủ trương, giải pháp đưa ra trong Nghị quyết 128 là rất phù hợp", Thứ trưởng Lê Đình Thọ đánh giá.
Thứ trưởng Thọ cho rằng, khi có nghị quyết rồi, từ đánh giá giai đoạn đầu và đưa ra những giải pháp, khâu tổ chức vẫn là khâu quyết định sự thành công khi triển khai nghị quyết.
Theo Thứ trưởng Lê Đình Thọ, vừa qua, trong lĩnh vực giao thông vận tải, từ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đến người dân, doanh nghiệp đều phản ánh về những khó khăn, vướng mắc trong lưu thông hàng hoá, tổ chức chưa đồng bộ dẫn đến những bất cập. Song dứt khoát lần này bộ sẽ giải quyết bất cập này.
Ông khẳng định, chủ trương là đúng nhưng thực hiện ở các chốt kiểm dịch còn chưa đồng bộ, hiểu chưa đúng, triển khai chưa cụ thể dẫn đến bất cập trong vấn đề lưu thông. Chỉ dừng một chiếc xe trên đường 5 phút có thể kéo dài đến 1 tiếng và nhiều km, gây bức xúc cho doanh nghiệp, người dân, gây lãng phí.
"Chúng tôi đã nhận thức được vấn đề này khi phân tích đánh giá và đưa ra các giải pháp. Ví dụ tại các chốt kiểm dịch, phải phân luồng các đối tượng, xe container một vị trí, xe khách một vị trí… không để dừng đỗ trên đường gây ách tắc nhưng vẫn kiểm soát dịch tốt", Thứ trưởng Bộ Giao thông nêu giải pháp.
Cùng với đó, ông cho rằng phải thống nhất, ứng dụng công nghệ quét mã QR để khai báo y tế, chứ có địa phương bắt người ngồi ghi từng số xe thì chưa ổn. "Ngành y tế đã quy định xét nghiệm 72 giờ thì cả nước thực hiện 72 giờ, không để tình trạng một số địa phương nói chỉ có giá trị 24-48 giờ. Nếu chúng ta thực hiện chưa đồng bộ sẽ có những bức xúc", Thứ trưởng Thọ nói.
Thứ trưởng Lê Đình Thọ cho biết thêm, thời điểm hiện tại khi thực hiện Nghị quyết 128, Bộ Giao thông vận tải đã rà soát lại và ban hành quy định mới phù hợp với mục đích, yêu cầu, nội dung, giải pháp trong Nghị quyết 128, đặc biệt là phù hợp với những quy định mới của Bộ Y tế thể hiện ở Quyết định số 4800 về hướng dẫn chuyên môn, trong đó đưa ra 3 tiêu chí đánh giá dịch.
Sau khi Nghị quyết 128 ra đời, Bộ Giao thông vận tải cũng đã ban hành các quy định về lĩnh vực đường bộ, hàng hải và hàng không, mặc dù vẫn dựa vào Quyết định 4800 của Bộ Y tế để xây dựng nhưng Bộ cũng cụ thể hóa với các lĩnh vực cụ thể của ngành và xin ý kiến của Bộ Y tế. Bộ Y tế đã chỉ đạo và phối hợp rất nhanh, từ đó Bộ Giao thông vận tải đã ban hành quyết định hướng dẫn. Đây cũng là cơ sở để các địa phương áp dụng thực hiện đồng bộ trên cả nước, nhất là lĩnh vực vận tải.
Khi đã đi vào triển khai, thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải cho rằng cần lưu ý đến vấn đề hậu kiểm, lấy quy định đã ban hành để xem xét, để hậu kiểm, từ đó sẽ biết được ai làm đúng, ai làm chưa đúng.
Về vận tải hành khách, ông cho biết đến ngày 20/10, sau khi thí điểm xong, Bộ sẽ đánh giá lại, cố gắng sau ngày 20/10, sẽ có một hướng dẫn thích ứng được ban hành theo tinh thần Nghị quyết 128, ví dụ như tần suất có thể tăng lên cả về đường bộ, hàng không.
Ngoài nhu cầu đi lại của người dân tăng lên thì hiện nay, nhu cầu vận chuyển hàng hóa là các nguyên, vật liệu cho các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, cũng như đưa hàng hóa sản xuất ra xuất khẩu hay phân phối cho thị trường cũng đang tăng lên. Do đó, Thứ trưởng Thọ cho biết, Bộ Giao thông vận tải đã đưa ra kế hoạch cho 5 lĩnh vực đường bộ, hàng hải, hàng không, đường sắt, đường thủy. Trong quá trình thực hiện Bộ sẽ kiểm soát, điều chỉnh thích ứng với tình hình mới.

HOÀNG HÀ

Xem bản Desktop