Vĩ mô

Khó khăn bủa vây, hộ chăn nuôi “đặt cược” với mùa tiêu dùng cuối năm

Nguyễn Huyền
BizLIVE - Nhiều khó khăn đang bủa vây các hộ chăn nuôi, khi cùng lúc thị trường tiêu thụ khó, giá bán giảm mạnh, đàn gia súc và gia cầm tồn đọng lớn, giá thức ăn chăn nuôi tăng cao...
Khó khăn bủa vây, hộ chăn nuôi “đặt cược” với mùa tiêu dùng cuối năm
Hội nghị trực tuyến "Phát triển chăn nuôi các tháng cuối năm 2021 và kế hoạch 2022”
Trước những khó khăn như vậy, có ý kiến phải ánh tại hội nghị trực tuyến “Phát triển chăn nuôi các tháng cuối năm 2021 và kế hoạch 2022” ngày 8/10 rằng: khó dự báo được nguồn cung cho mùa tiêu dùng cuối năm đã đến gần, bởi nhiều hộ chăn nuôi đối diện với thua lỗ mà ngại tái đàn.
Còn về tổng quan, cập nhật tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Trọng - Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi thuộc Bộ Nông nghiệp - phát triển nông thôn (NN-PTNT) cho biết các chỉ tiêu tạo cung cho thị trường 9 tháng đầu năm nay cơ bản đều có tăng trưởng.
Cụ thể, trong 9 tháng đầu năm 2021, tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng ước đạt khoảng trên 4,7 triệu tấn, tăng khoảng 4,2% so với cùng kỳ năm 2020; có trên 12 tỷ quả trứng và gần 900 ngàn tấn sữa đưa ra thị trường; giá trị sản xuất lĩnh vực chăn nuôi ước tính tăng 4,2% so với cùng kỳ 2020.
Đối với chăn nuôi trâu, bò nhìn chung ổn định. Đàn bò đạt gần 6,3 triệu con, tăng 1,8%, trong đó đàn bò sữa trên 331 ngàn con. Sản lượng thịt bò hơi 9 tháng đầu năm ước đạt 335,5 ngàn tấn; sản lượng sữa bò tươi 9 tháng ước đạt gần 900 nghìn tấn, tăng 11,5% so với cùng kỳ năm 2020. 
Quá lứa, ứ đọng, lỗ lớn
Theo thông tin tại hội nghị, đến tháng 9/2021, tổng đàn lợn cả nước vào khoảng 28 triệu con, tăng 5%. Những tỉnh có đàn lợn lớn như Đồng Nai, Hà Nội, Bình Phước, Bắc Giang, Thanh Hóa. Sản lượng thịt lợn hơi cả nước trong 9 tháng đầu năm ước đạt khoảng 2,9 triệu tấn, 16 doanh nghiệp chăn nuôi lớn duy trì phát triển hiện tổng đàn lợn thịt trên 6 triệu con.
Nhưng thời gian qua do giãn cách xã hội kéo dài, nhu cầu giảm nhiều, nên đàn lợn quá lứa còn ứ đọng lại trong chuồng chưa xuất bán khoảng 30%.
Trong khi đó tổng đàn gia cầm có khoảng 523 triệu con. 9 tháng đầu năm đàn gia cầm tiếp tục phát triển nhưng do nhu cầu thị trường giảm, tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp nên lượng gia cầm tồn đọng trong chuồng cao. 
Đặc biệt các tỉnh Đông nam Bộ (ĐNB) và Tây nam Bộ (TNB) các doanh nghiệp chăn nuôi trong tháng 8 và 9 chỉ tiêu thụ được 5-10% gà công nghiệp trắng. Vào thời điểm tháng 8 các tỉnh TNB và ĐNB gà công nghiệp quá tuổi xuất chuồng ứ đọng trên 9,3 triệu con khối lượng trên 3,8kg/con, gà lông màu tiêu thụ được khoảng 70%. Tiêu thụ chậm, ứ đọng tiền vốn và giá bán thấp người chăn nuôi lỗ rất nhiều.
“Thông thường nhu cầu thịt các loại trong dịp Tết tăng 10 -15%, từ nay đến cuối năm nếu tình hình dịch bệnh lắng xuống, nguồn cung trong nước có thể đủ phục vụ cho TP.HCM và các tỉnh lân cận”, ông Trọng tính toán cân đối cung - cầu.
Còn về giá cả, theo ông Lê Thanh Hòa - Phó cục trưởng Cục chế biến và phát triển thị trường nông sản, giá lợn hơi có xu hướng giảm dần từ tháng 3, 4 đến tháng 7, 8/2021 xuống dưới 50.000 đồng/kg. Từ đầu tháng 9 đến nay giá tiếp tục giảm, và đang dao động từ 40.000-49.000 đồng/kg tùy từng vùng, đặc biệt có một số nơi do giãn cách xã hội giá xuống dưới 40.000 đồng/kg, lợn thịt quá lứa đang ứ đọng khoảng 30%.
Trong khi đó, giá thành sản xuất tăng theo chuỗi khoảng 45.000-50.000 đồng/kg; chăn nuôi phải mua con giống thì giá thành từ 53.000-60.000 gđ/kg.
Cân đối giá nói trên đẩy các hộ chăn nuôi vào tình thế thua lỗ lớn. Nhưng vẫn còn đó "nghịch lý". Mặc dù giá lợn hơi giảm mạnh nhưng giá thịt lợn tại các cửa hàng thịt, các chợ truyền thống và các siêu thịt vẫn cao do các chi phí liên quan đồng loạt tăng, đặc biệt là chi phí vận chuyển và chi phí phòng chống dịch.
Về giá gia cầm, nhất là với gà lông trắng, hiện đã giảm kỷ lục và dao động 6.000 - 8.000 đồng/kg. Nếu các khu công nghiệp chưa hoạt động mạnh trở lại thì giá gia cầm vẫn tiếp tục ở mức thấp và việc tăng đàn các tháng cuối năm và đầu năm 2022 sẽ khó.
Cần điều tiết thịt nhập khẩu
Bà Hoàng Tố Nga, Giám đốc Sở NN-PTNT Nam Định cho biết, đến nay khả năng tiêu thụ vẫn chậm nên giá lợn hơi chỉ dao động từ 35.000- 40.000 đồng, người chăn nuôi lỗ 2 triệu đồng/con. Bình thường để có nguồn cung cho cuối năm thì bây giờ người chăn nuôi đã vào đàn, nhưng do dịch COVID-19 và do giá bán thấp hơn giá thành bà con không muốn tái đàn, khiến lợn giống khó bán và người chăn nuôi có xu hướng bán lợn bố mẹ.
Vậy nên, rất khó dự đoán nguồn cung vào các tháng cuối năm 2021 và đầu năm 2022.
Theo Tập đoàn DABACO, tổng đàn lợn cả nước còn rất lớn, lượng lợn hơi đang tồn đọng rất lớn phải mất 2 tháng nữa mới tiêu thụ hết, và trong năm 2022 tổng đàn có thể sẽ tăng mạnh. 
Để giải quyết lượng tồn đọng này, đề nghị Bộ kiến nghị Chính phủ cho xây dựng kho lạnh để dự trữ quốc gia và giảm thuế VAT nguyên liệu nhập khẩu sản xuất thức ăn chăn nuôi (TACN).
Về tổng thể, để tránh dư thừa nhất là đối với thịt lợn đề nghị Bộ cần có dự báo chính xác tổng đàn sản lượng thịt lợn trong nước.
Ngoài ra, theo ý kiến của doanh nghiệp trên, cho đến nay nông dân và doanh nghiệp vẫn rất khó tiếp cận các chính sách miễn giảm thuế. 
Từ nay đến cuối năm nguồn cung thịt các loại và trứng trong nước sẽ không thiếu dù nhu cầu có tăng, vì vậy doanh nghiệp cho rằng cần hạn chế nhập khẩu để kích thích sản xuất trong nước. Theo phản ánh tại hội nghị thì thịt lợn châu Âu hiện giá rất rẻ, nếu Việt Nam không có hàng rào kỹ thuật thịt ngoại sẽ tràn vào.
Các Sở NN-PTNT Bắc Giang, Nam Định, Đồng Nai… cùng đề nghị Bộ NN-PTNT kiến nghị Chính phủ điều tiết việc nhập khẩu thịt lợn, giãn nợ, giảm lãi suất vay và tạo điều kiện cho doanh nghiệp vay vốn đầu tư xây kho lạnh trữ thịt và có giải pháp bình ổn giá TACN trong nước.
Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Phùng Đức Tiến phát biểu kết luận hội nghị
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, những báo cáo và kiến nghị của các địa phương và doanh nghiệp rất sát thực tế; Bộ sẽ xem xét và tiếp tục hỗ trợ tháo gỡ các điểm nghẽn giúp doanh nghiệp và người chăn nuôi tập trung khôi phục sản xuất, gắn với an toàn dịch bệnh.
Đối với chính sách chăn nuôi, ông Tiến cho biết Bộ đang chuẩn bị và trình Chính phủ để tạo nguồn lực cho ngành, môi trường đầu tư chăn nuôi sẽ sớm cải thiện.
Đối với xây dựng kho lạnh sẽ được đưa vào phần bình ổn, vì dự trữ cũng góp phần bình ổn. Ngoài ra, việc đảm bảo an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc là rất quan trọng.
Đại diện lãnh đạo Bộ cũng khuyến nghị các doanh nghiệp sản xuất TACN xây dựng khung giá hợp lý, để làm sao hài hòa được lợi ích giữa doanh nghiệp và người chăn nuôi.

NGUYỄN HUYỀN

Xem bản Desktop