Kế hoạch đầu tư 654 km đường cao tốc đã đến đâu?

Kế hoạch đầu tư 654 km đường cao tốc đã đến đâu?

Thành Nam
BizLIVE -
Quy mô này thuộc giai đoạn 2017-2020, có giao thời, phát sinh nhiều khó khăn, và Chính phủ đã phải đề xuất điều chỉnh tiến độ 6 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam…
Xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 là dự án quan trọng quốc gia được Quốc hội quyết định cuối năm 2017.
Theo đó, giai đoạn 2017-2020 dự kiến đầu tư 654 km đường bộ cao tốc, phương án triển khai chia thành 11 dự án thành phần gồm 3 dự án đầu tư công và 8 dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Về kế hoạch trên cùng tình hình triển khai, Chính phủ vừa có báo cáo gửi Quốc hội, trong đó nêu nhiều khó khăn, vướng mắc và đề nghị điều chỉnh tiến độ 6 dự án thành phần.
Giải ngân đều không đạt kế hoạch năm
Với rất nhiều khó khăn, trong đó có khó khăn về vốn, Chính phủ đã xin chuyển đổi một số dự án thành phần từ PPP sang đầu tư công, đến nay chỉ còn 3 dự án PPP.
Về tiến độ 8 dự án đầu tư công, theo báo cáo, gồm có 37 gói thầu xây lắp chính, đến nay đã lựa chọn nhà thầu toàn bộ 37/37 gói thầu.
Tại thời điểm báo cáo, cả 8 dự án thành phần đã khởi công xây dựng và triển khai thi công với giá trị sản lượng hoàn thành khoảng 8.933,38 tỷ đồng/35.602,19 tỷ đồng tổng giá trị các hợp đồng (đạt khoảng 25,1%).
Với các dự án này, tổng số vốn đã được giao trong kế hoạch hàng năm là 33.135,277 tỷ đồng (năm 2018 là 142,141 tỷ đồng; năm 2019 là 7.679,214 tỷ đồng; năm 2020 là 9.980,102 tỷ đồng; năm 2021 là 15.333,82 tỷ đồng).
Đến hết ngày 31/8/2021 đã giải ngân được 26.171,750/33.135,277 tỷ đồng, đạt khoảng 79% kế hoạch giao.
Trong đó, năm 2018 giải ngân 117/142,141 tỷ đồng, đạt 82,3% kế hoạch; năm 2019 giải ngân 6.861,891/7.679,214 tỷ đồng, đạt 89,3% kế hoạch (còn lại 817,323 tỷ đồng kéo dài sang năm 2020); năm 2020 giải ngân 10.750,279/10.797,425 tỷ đồng, đạt 99,6% kế hoạch (còn lại 47,146 tỷ đồng kéo dài sang năm 2021).
Với năm 2021, cập nhật đến 31/8, mức độ giải ngân 8.442,58/15.333,82 tỷ đồng, mới chỉ đạt 55% kế hoạch.
Nhìn lại cả giai đoạn trên, mức độ giải ngân cụ thể các năm đều không đạt kế hoạch; cao nhất đạt được trong năm 2020, nhưng năm nay lại có dấu hiệu hụt xuống qua 8 tháng với tiến độ trên.
Nan giải vốn cho 3 dự án PPP
Với các dự án PPP, đến tháng 7/2021, cả 3 dự án Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm, Cam Lâm - Vĩnh Hảo đã hoàn thành công tác lựa chọn nhà đầu tư, thương thảo, đàm phán và ký kết hợp đồng dự án với các nhà đầu tư/doanh nghiệp dự án.
Điểm chung của cả ba dự án là hiện nay, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án đều mới đang đàm phán với các ngân hàng để ký kết hợp đồng tín dụng cho vay đối với các dự án.
“Tuy nhiên, việc huy động tín dụng đang gặp khó khăn khi ngân hàng đề nghị được áp dụng điều khoản chia sẻ doanh thu theo quy định tại Điều 82 của Luật PPP. Do đó, bên cạnh việc tích cực đàm phán với ngân hàng, các nhà đầu tư đang nỗ lực huy động các nguồn vốn hợp pháp khác như: tăng vốn chủ sở hữu, phát hành trái phiếu doanh nghiệp...”, báo cáo của Chính phủ cho biết.
Về tiến độ 3 dự án này, theo báo cáo, do hình thức đầu tư phức tạp, quá trình tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư và đàm phán, ký kết hợp đồng dự án diễn ra trong thời điểm giao thời, có nhiều thay đổi về quy định pháp luật có liên quan, đặc biệt Luật Đầu tư theo phương thức PPP mới có hiệu lực từ ngày 01/01/2021 nên thời gian đàm phán, ký kết hợp đồng bị kéo dài.
Ngoài ra một số dự án có công trình cầu lớn, hầm xuyên núi quy mô lớn  cần thời gian thi công khoảng 30 tháng nên dự kiến hoàn thành trong năm 2023 và năm 2024.
Trong quá trình báo cáo chuyển đổi một số dự án thành phần từ phương thức PPP sang đầu tư công sử dụng toàn bộ vốn ngân sách nhà nước, Chính phủ đã báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình hình triển khai thực hiện và dự kiến tiến độ hoàn thành các dự án nêu trên trong năm 2023 và năm 2024.
Đề xuất điều chỉnh tiến độ 6 dự án thành phần
Liên quan đến thời gian thực hiện các dự án thành phần nói chung, theo Nghị quyết số 52/2017/QH14, tiến độ thực hiện các dự án thành phần cơ bản hoàn thành năm 2021.
Đối với các dự án thành phần chuyển đổi từ phương thức PPP sang đầu tư công sử dụng toàn bộ vốn ngân sách nhà nước (gồm 05 dự án: Mai Sơn - Quốc lộ 45, Vĩnh Hảo - Phan Thiết, Phan Thiết - Dầu Giây, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn và Nghi Sơn - Diễn Châu), đã điều chỉnh thời gian hoàn thành năm 2022 và năm 2023, hiện nay các dự án đang triển khai cơ bản đáp ứng tiến độ hoàn thành.
Như vậy, hiện nay còn 06 dự án thành phần (gồm các dự án: Cao Bồ - Mai Sơn, Cam Lộ - La Sơn, cầu Mỹ Thuận 2, Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm, Cam Lâm - Vĩnh Hảo) chưa được điều chỉnh tiến độ hoàn thành các dự án.
Chính phủ kiến nghị Quốc hội giao Chính phủ chỉ đạo Bộ Giao thông vận tải, các địa phương rà soát tiến độ công tác GPMB và triển khai thi công 06 dự án thành phần này để điều chỉnh thời gian xây dựng cho phù hợp, sớm hoàn thành đưa vào khai thác đồng bộ các dự án, phát huy tối đa hiệu quả đầu tư.
Báo cáo cũng nêu, các dự án đường bộ cao tốc nói chung thường là các dự án có quy mô và tổng mức đầu tư lớn. Thực tiễn triển khai thực hiện cho thấy, thời gian chuẩn bị và hoàn thiện các thủ tục đầu tư theo quy định pháp luật để khởi công dự án (phê duyệt chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, dự toán, đấu thầu lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, đền bù GPMB…) mất tối thiểu khoảng 3 năm, thời gian để thi công công trình đáp ứng yêu cầu kỹ thuật dự án thông thường khoảng 2 - 3 năm.
Như vậy, với yêu cầu về trình tự thủ tục theo quy định và tiến độ thực hiện các dự án như hiện nay, phần lớn các dự án đường bộ cao tốc khó có thể hoàn thành trong một kỳ trung hạn.

THÀNH NAM

Xem bản Desktop