Vĩ mô

“Chống lãng phí không phải là đợi để bắt xét xử rồi cho vào tù”

Tuấn Việt
BizLIVE - "Chúng ta chống lãng phí không phải là đợi để bắt xét xử rồi cho vào tù, bởi rất khó định tội vì khi xảy ra rồi sẽ không còn nhiều hiệu quả. Chống là để chủ động không cho gây lãng phí...",  đại biểu Nguyễn Anh Trí nói tại hội trường Quốc hội ngày 26/7.
“Chống lãng phí không phải là đợi để bắt xét xử rồi cho vào tù”
Phiên thảo luận của Quốc hội về phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2019; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2020 ngày 26/7.
Ngày 26/7, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về công tác quyết toán ngân sách nhà nước năm 2019 và công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2020. Trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã có phần phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề được các đại biểu nêu.
THỰC HIỆN HƠN 181 NGHÌN CUỘC THANH TRA CHUYÊN NGÀNH NĂM 2020
Về nội dung tiết kiệm, chống lãng phí, Bộ trưởng Tài chính cho biết, đây là phạm trù rộng lớn bao gồm cả lãng phí về vật chất và lãng phí phi vật chất. Về lãng phí vật chất như: sử dụng lãng phí về ngân sách, quỹ ngoài ngân sách, các nguồn lực nhà nước, các vấn đề liên quan đến công trình, dự án chậm tiến độ, sai mục tiêu;…
Lãng phí phi vật chất như bỏ lỡ thời cơ hoặc các cam kết quốc tế, không sử dụng nguồn nhân lực, người tài,…

Ở khía cạnh đầu tiên về chấp hành kỷ luật, kỷ cương, người đứng đầu ngành Tài chính khẳng định luôn luôn coi đây là một vấn đề cốt lõi. Nếu lãnh đạo không kiểm tra thì xem như không lãnh đạo.

Ông Phớc dẫn chứng,  năm 2020, thanh tra cả nước đã tiến hành 6.199 cuộc thanh tra hành chính, 181.227 cuộc thanh tra chuyên ngành và đã phát hiện sai phạm 86.369 tỷ đồng và 6.036 ha đất, thu hồi 23.843 tỷ đồng và 830 ha đất, kiến nghị xử lý 5.536 ha đất và xử lý 2.123 tập thể, 485 cá nhân, chuyển cơ quan điều tra 97 vụ; thực hiện kiến nghị của kiểm toán được 59.596 tỷ đồng, đạt 73,5%.

“Chúng tôi đã đôn đốc thực hiện vấn đề sau thanh tra, trách nhiệm đối với 1.066 tập thể, 3.658 cá nhân và chuyển điều tra khởi tố 12 vụ sau khi thanh tra”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nói.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội. Ảnh:TTXVN 
ĐẨY MẠNH PHÂN CẤP CHO CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG, CÁC BỘ

Vấn đề sửa đổi văn bản pháp luật, ông Phớc cho biết đã sửa đổi 15 luật, 157 nghị định và 323 thông tư, 39 quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Riêng 6 tháng năm 2021 trong lĩnh vực tài chính, ngân sách, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 17 nghị định, 9 đề án và các bộ đã ban hành 50 thông tư. Có nhiều nghị định có thể giải phóng nguồn lực, bịt các “lỗ hổng” thất thoát, lãng phí.

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc lấy một ví dụ cụ thể về Nghị định 67/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 167/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ quy định việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công.
Chúng tôi phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền địa phương cũng như các bộ. Đối với tài sản công, chỉ những loại tài sản có giá trị trên 500 tỷ đồng Bộ Tài chính mới có ý kiến. Còn lại đối với loại tài sản thuộc địa phương cấp tỉnh xử lý dưới 500 tỷ đồng.Bộ trưởng Hồ Đức Phớc
Với việc Nghị định 167 được thay thế bởi Nghị định số 67, Nghị định mới đã phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền địa phương cũng như các bộ. Theo đó, với tài sản công, chỉ những tài sản có giá trị trên 500 tỷ đồng thì Bộ Tài chính mới có ý kiến.
Ngoài ra, người đứng đầu ngành Tài chính cũng đề cập tới Nghị định 44/2021/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện về chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản chi ủng hộ, tài trợ của doanh nghiệp, tổ chức cho các hoạt động phòng, chống COVID-19 hay Nghị định 52/2021/NĐ-CP về gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2021 đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp được 27,5 nghìn tỷ đồng để tập trung đầu tư sản xuất.
Thêm vào đó, Nghị định số 60/2021/NĐ-CP về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập mới được ban hành đã có những thay đổi căn bản so với Nghị định 16/2015/NĐ-CP theo hướng trao quyền tự chủ đầy đủ về tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập; mở đường cho các đơn vị sự nghiệp công lập các lĩnh vực như y tế, giáo dục phát triển và giải phóng nguồn lực...

Về hiệu quả tiết kiệm, đối với bộ máy, theo Bộ Trưởng Tài chính, chúng ta đã giảm được 6 đơn vị cấp huyện, 546 đơn vị cấp xã và giảm hàng chục ngàn các đơn vị khác.

Riêng Bộ Tài chính đã giảm được 2.076 đầu mối; Bộ Nội vụ đã giảm được 18 đơn vị; Cần Thơ giảm 32 phòng; Cao Bằng giảm 158 đơn vị sự nghiệp công lập;…

Với kết quả này, Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, bản thân Bộ Tài chính cũng như các bộ, ban ngành và đia phương trong cả nước thời gian qua cũng đã rất nỗ lực, cố gắng trong sắp xếp tổ chức, cắt giảm biên chế.

CHỦ TRƯƠNG, CHÍNH SÁCH SAI GÂY LÃNG PHÍ CỰC KỲ LỚN
Trong phần thảo luận tại hội trường về công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) cho rằng, trong nhiều loại tiết kiệm thì tiết kiệm thời gian là hết sức quan trọng.
“Ngay trong công tác phân bổ và sử dụng ngân sách, việc tăng cường phân cấp cho địa phương; tránh phải “xin - cho”, đồng thời với nâng cao năng lực, khả năng tự chủ, tự chịu trách nhiệm, cá thể hoá trách nhiệm của các cấp, ngành chính là một hình thức tiết kiệm hiệu quả nhất”, ông Ngân nói.
Ông Trần Hoàng Ngân cũng cho biết, để công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đi vào chiều sâu, cần phải tổ chức tốt hơn công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức trách nhiệm trong việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Thứ hai là thể chế phải chặt chẽ, khả thi; phân công, phân cấp phải rõ ràng. 
GS Nguyễn Anh Trí

Còn theo Đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) phản ánh, cử tri nhân dân bức xúc nhất về tình trạng lãng phí trong đầu tư công. Theo ông Cường, việc giải ngân chậm, công trình chậm tiến độ đã là lãng phí, nhưng còn ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động kinh tế - xã hội khác, đó là một sự lãng phí kép.

Ông Cường nêu rất nhiều biểu hiện của sự lãng phí trong đầu tư như đường đào lên lấp xuống nhiều lần; nhiều cơ quan có trụ sở mới vẫn không trả trụ sở cũ, làm mất cơ hội sử dụng tài sản đó tốt hơn; các “đại dự án” thua lỗ nhiều năm không được giải quyết dứt điểm…

Hay tình trạng lãng phí trong sử dụng con người, cán bộ tuy đã cải cách bộ máy, giảm biên chế nhưng trong số biên chế còn lại đã sử dụng bao nhiêu % cán bộ có hiệu quả cũng chưa có đánh giá.
Trong khi đó, GS. Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng, lãng phí đang diễn ra ở nhiều ngành, nhiều cấp và nhiều nơi. Đặc biệt, chủ trương, chính sách sai gây lãng phí cực kỳ lớn. Theo ông Trí, việc lãng phí này còn đáng lên án, phê phán và cần nghiêm trị hơn cả tham nhũng.
“Chúng ta chống lãng phí không phải là đợi để bắt xét xử rồi cho vào tù, bởi rất khó định tội vì khi xảy ra rồi sẽ không còn nhiều hiệu quả. Chống là để chủ động không cho gây lãng phí, muốn vậy phải đẩy mạnh giáo dục, truyền thông. Phải coi tiết kiệm là lẽ sống, là đạo đức để mà sống, thực hành và quản lý xã hội”, đại biểu Nguyễn Anh Trí kiến nghị.

TUẤN VIỆT

Xem bản Desktop