“Câu chuyện về cơ chế xin - cho không biết khi nào mới kết thúc”

“Câu chuyện về cơ chế xin - cho không biết khi nào mới kết thúc”

Tuấn Việt
BizLIVE -

“Có những cá nhân khi được giao nhiệm vụ phân bổ vốn đầu tư công đã tự cho mình quyền ban phát và câu chuyện về cơ chế xin - cho không biết khi nào mới kết thúc”, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai nêu ý kiến tại nghị trường trong phiên thảo luận ngày 27/7.

Ngày 27/7, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XV, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2021-2025; Kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm giai đoạn 2021-2025; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.
CÓ DỰ ÁN CHỈ SAU 6 THÁNG ĐÃ KHÔNG CÒN "CẤP BÁCH"

Theo đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (TP Hà Nội), bên cạnh các địa phương thực hiện nghiêm túc Luật Đầu tư công, vẫn còn một số nơi chưa thực hiện đúng quy trình, chưa tuân thủ đúng trật tự ưu tiên.

 Bà Vũ Thị Lưu Mai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội

Bà Mai dẫn chứng, từ tháng 2/2020, một số dự án đã được phân bổ nguồn lực dự phòng xuất phát từ tính “cấp bách”, nhưng cũng chính các dự án đó chỉ sau 6 tháng khi xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn đã không còn “cấp bách”.

“Điều này cho thấy, nhiều khi việc xây dựng danh mục dự án không xuất phát từ nhu cầu thực tiễn mà xuất phát từ ý muốn chủ quan”, nữ đại biểu nhận xét.

Cũng theo bà Mai, trong tổng số 3.476 dự án diện chuyển tiếp, có hơn 1.000 dự án còn chưa có phương án phân bổ cụ thể.

Nữ đại biểu đoàn Hà Nội nhận định, điều này có thể dẫn đến hệ lụy lãng phí nguồn lực, kỷ luật tài chính chưa nghiêm, đặc biệt là tạo áp lực ngân sách khi rất nhiều dự án mới được bổ sung.

Cho biết tình trạng này thời gian qua đã được Thủ tướng kịp thời chấn chỉnh đối với một số địa phương nhưng bà Mai cho rằng, vẫn cần hết sức lưu tâm, bởi vì vốn đầu tư công cần phải được hiểu đó là tiền thuế của nhân dân.

“Vốn đầu tư công phải được hiểu là tiền thuế của nhân dân, kể cả vốn đi vay thì người trả cũng sẽ là nhân dân, đó không phải là sở hữu của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào. Tuy nhiên, có những cá nhân khi được giao nhiệm vụ phân bổ vốn đã tự cho mình quyền ban phát và câu chuyện về cơ chế xin - cho không biết khi nào mới kết thúc”, bà Mai nói.

Trong khi đó, đại biểu Thạch Phước Bình (Trà Vinh) cho biết không khó để thấy được những trăn trở về hoạt động đầu tư công kém hiệu quả thông qua những lá đơn hay ý kiến tại những buổi tiếp xúc cử tri.
“Trong bối cảnh nguồn chi cho đầu tư phát triển còn hạn chế, những hình thức gây lãng phí ngân sách, gây bức xúc như rót tiền tổ chức lễ hội, tiếp tân, khởi công, khánh thành… cần triệt tiêu”, ông Bình nhấn mạnh.
Theo ông Bình, siết chặt kỷ luật ngân sách không chỉ là quản lý chặt thu chi mà cần nhấn mạnh đến thời gian, tiến độ thực hiện giải ngân vốn đầu tư công. Nhất là đối với những dự án trọng điểm cấp bách đảm bảo chất lượng hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát.
Đại biểu Nguyễn Đình Khang
ĐỀ NGHỊ ĐƯA NHÀ Ở CHO CÔNG NHÂN VÀO DANH MỤC ĐẦU TƯ CÔNG
Đại diện cho tiếng nói của công nhân, người lao động trên cả nước, đại biểu Nguyễn Đình Khang (Ninh Thuận), Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam cho biết một trong những vấn đề bức xúc hàng đầu hiện nay của đối tượng này là vấn đề nhà ở.
Ông Khang dẫn báo cáo mới đây của Bộ Xây dựng: Cả nước hiện chỉ có 214 dự án nhà ở xã hội dành cho công nhân với quy mô sử dụng đất khoảng 600 ha (trong đó đã hoàn thành 116 dự án với diện tích đất hơn 250 ha). Như vậy, mới chỉ có khoảng 41% diện tích đất được đầu tư xây dựng đưa vào sử dụng.
“Riêng nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, đến nay cả nước mới có 2,58 triệu m2, đủ bố trí cho khoảng 330.000 người lao động. Con số này thật quá ít ỏi so với thực tế nhu cầu về nhà ở của hàng chục triệu công nhân”, đại biểu Nguyễn Đình Khang nói.
Do đó, về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 do Chính phủ trình Quốc hội, ông Khang đề nghị bổ sung nhà ở cho công nhân vào danh mục đầu tư công và mong muốn Quốc hội thảo luận, thông qua.
PHÂN CẤP RÕ RÀNG RỒI, LUẬT RẤT RÕ RỒI NHƯNG NHIỀU ĐỊA PHƯƠNG VẪN NÉ TRÁNH, ĐÙN ĐẨY...

Trong phần giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng thừa nhận việc phân cấp, phân quyền hiện nay cũng chưa rõ, chưa gắn với trách nhiệm giải trình kết quả thực hiện.

“Chủ trương thì phải phân cấp mạnh, thế nhưng phân cấp rõ ràng rồi, luật rất rõ rồi nhưng nhiều địa phương vẫn né tránh đùn đẩy và liên tục hỏi lại Trung ương để hướng dẫn lại những vấn đề đã rõ, gây mất nhiều thời gian và không cần thiết. Đó là liên quan đến mặt trái của phân cấp”, ông Dũng cho biết.

Trong xây dựng, lựa chọn dự án, ông Dũng cho biết vẫn còn “bệnh thành tích”, tư duy nhiệm kỳ, cứ “đề xuất lấy được” rồi lúc triển khai lại thiếu vốn. Nhiều dự án không cần thiết, hoặc có dự án quy mô vượt quá nhu cầu dẫn đến đội vốn, lãng phí và kéo dài.

Lý giải những ý kiến về việc dàn trải vốn đầu tư công, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng, theo quy định phân cấp, phân quyền, quyết định cuối cùng là của địa phương, Trung ương chỉ phân bổ vốn dựa trên khả năng thu ngân sách.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư nêu thực trạng về việc lựa chọn dự án chưa bám sát các quy hoạch, yêu cầu thực tiễn, nhu cầu phát triển và khả năng cân đối. Ông lấy ví dụ, một số trường hợp còn bệnh thành tích, tư duy nhiệm kỳ, lợi ích nhóm, chạy theo yêu cầu của nhà đầu tư để đề xuất dự án...
Do đó, đây là bài học về chạy theo phong trào, không xuất phát từ thực tiễn, nhu cầu phát triển, khả năng cân đối của ngân sách nhưng cứ đề xuất dẫn đến không bố trí được, dẫn đến chậm, dàn trải, lãng phí, thất thoát.

“Quyền quyết định cuối cùng là ở địa phương, nên bây giờ dàn trải là do địa phương dàn trải, chọn dự án cũng không đúng rồi bố trí vốn chậm, giao vốn chậm, bố trí mặt bằng chậm…”, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhấn mạnh.

Theo báo cáo về Dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 Chính phủ trình Quốc hội, tổng mức vốn NSNN thuộc kế hoạch đầu tư công 2021-2025 là 2,87 triệu tỷ đồng, tăng 120 nghìn tỷ đồng (4,36%) so với mức đã báo cáo tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV. Trong đó, bao gồm 1,5 triệu tỷ đồng vốn NSTW và 1,37 triệu tỷ đồng vốn NSĐP.
Tổng số vốn NSTW trong dự kiến phương án phân bổ kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2021-2025 dành cho 13 ngành, lĩnh vực.
Trong giai đoạn, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương dự kiến bố trí vốn cho khoảng 4.979 dự án, giảm hơn một nửa so với giai đoạn 2016-2020, trong đó: có 2.236 dự án khởi công mới. Số vốn bố trí bình quân cho 01 dự án là 210,4 tỷ đồng, cao gấp 2,4 lần so với giai đoạn 2016-2020 (88 tỷ đồng/dự án).
Trong đó, vốn tập trung cao nhất cho các hoạt động kinh tế chiếm 74,1% của tổng số vốn kế hoạch. Tiếp đến là lĩnh vực quốc phòng, chiếm 7,7%; Giáo dục, đào tạo và giáo dục nghề nghiệp chiếm 3,8%; Y tế, dân số và gia đình chiếm 3,2%; An ninh và trật tự, an toàn xã hội chiếm 2,9%...

TUẤN VIỆT

Xem bản Desktop