“Cao tốc” đã mở ra, nâng cao thế và lực Việt Nam

“Cao tốc” đã mở ra, nâng cao thế và lực Việt Nam

BẢO VY
BizLIVE -

“Với hệ thống 14 FTA đã ký kết, 3 FTA đang đàm phán có thể thấy vị thế và hình ảnh của Việt Nam đã thay đổi trên bản đồ thương mại và chính trị quốc tế. Sự tham gia chủ động khẳng định vai trò của Việt Nam, củng cố thế và lực của Việt Nam” - Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh.

Năm 2020 trong bối cảnh dịch Covid-19 bùng phát làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và khu vực, xu hướng bảo hộ mậu dịch tiếp tục thể hiện, việc tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA) khu vực và song phương giúp Việt Nam nằm trong số ít các quốc gia ghi nhận tăng trưởng xuất khẩu dương.

Ngày 29/12/2020, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương Quốc Anh (UKVFTA) được ký kết, chốt lại một năm chưa từng có trong lịch sử Việt Nam khi tham gia 3 hiệp định thương mại mới, cùng với Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) và Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực RCEP. Theo đó, tổng số Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia đã lên con số 14.

Trong năm 2020, dù thế giới chịu tác động mạnh của Covid-19, phần lớn các quốc gia xuất khẩu trên thế giới đều tăng trưởng âm thì Việt Nam là một trong số ít các điểm sáng tăng trưởng dương, thậm chí Việt Nam duy trì mức tăng trưởng dương rất đáng kể.

Báo cáo hàng quý của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) cho thấy, Việt Nam là một trong số ít quốc gia đã duy trì tăng trưởng xuất khẩu dương trong quý 3/2020 (+10,9% so với cùng kỳ), cao hơn Trung Quốc (+8,8%), Đài Loan (+6,4%) và Thổ Nhĩ Kỳ (+0,7%).

Kim ngạch, tốc độ tăng xuất nhập khẩu và cán cân thương mại Việt Nam giai đoạn 2011-2020

Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa năm 2020 ước tính đạt 543,9 tỷ USD, tăng 5,1% so với năm trước; trong đó kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 281,5 tỷ USD, tăng 6,5%; nhập khẩu hàng hóa đạt 262,4 tỷ USD, tăng 3,6%. Như vậy, năm 2020 xuất siêu 19,1 tỷ USD, mức kỷ lục trong 5 năm liên tiếp xuất siêu.

“Với hệ thống 14 FTA đã ký kết, 3 FTA đang đàm phán có thể thấy vị thế và hình ảnh của Việt Nam đã thay đổi trên bản đồ thương mại và chính trị quốc tế. Sự tham gia chủ động khẳng định vai trò của Việt Nam, củng cố thế và lực của Việt Nam.

 

Hoàn toàn không phải ngẫu nhiên Việt Nam là nước xuất khẩu đứng thứ 22 thế giới và là quốc gia có tỷ trọng xuất nhập khẩu đứng 26 thế giới, và tốc độ tăng trưởng trong thập kỷ vừa qua đạt mức từ 8-10%. Tất cả thị trường trọng yếu của Việt Nam đều được củng cố và có sự tăng trưởng bền vững.

Chúng ta đã khai thác tốt cơ hội thị trường, không chỉ gia tăng giá trị tuyệt đối mà còn có cơ hội tái cơ cấu và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hướng tới các ngành kinh tế trực tiếp, hệ thống dịch vụ, cơ sở hạ tầng quan trọng của đất nước”, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh nhìn lại.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cũng nhấn mạnh: “Tác động của Covid-19 ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động thương mại quốc tế, hàng loạt sản phẩm ngành hàng quan trọng Việt Nam có thế mạnh như dệt may, da giày, điện tử, đồ gỗ, các nông sản chế biến, nhưng Việt Nam vẫn ghi nhận 31 mặt hàng có giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD, 6 mặt hàng có giá trị trên 10 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng các lĩnh vực này đều rất ấn tượng”.

Không chỉ tác động trực tiếp về mặt thương mại, tác động đến tăng trưởng kinh tế, các Hiệp định thương mại tự do cũng mở ra cơ hội thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam trong thời gian tới nhằm tận dụng ưu đãi thuế quan.

Về tác động đến từng ngành, với EVFTA, Hiệp định từng được ví là “đường cao tốc” đã mở ra đối với doanh nghiệp EU và Việt Nam, các ngành hưởng lợi có thể kể đến như thủy sản, dệt may, da giày, điện tử, máy vi tính, logistics… Tương tự, với CPTPP, dệt may, da giày hưởng lợi, ở chiều ngược lại, chăn nuôi chịu tác động không thuận lợi, và thách thức với ngành dịch vụ tài chính bởi thị trường vốn còn nhỏ, thanh khoản yếu…

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, việc tham gia các FTA thế hệ mới như EVFTA, thủy sản Việt Nam sẽ có cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng khả năng cạnh tranh so với đối thủ (Ấn Độ, Thái Lan) chưa có FTA với các đối tác. Tuy nhiên, thách thức mới cho ngành thủy sản là các doanh nhiệp cần nắm và áp dụng linh hoạt, trung thực quy tắc xuất xứ của các FTA và tận dụng tối đa ưu đãi về thuế quan.

Với dệt may, khâu sản xuất vải vẫn là “nút thắt” đối với ngành khi phải tuân theo các yêu cầu về xuất xứ sản phẩm. CPTPP yêu cầu áp dụng nguyên tắc ba giai đoạn gồm tạo sợi, kéo sợi, dệt và may được thực hiện tại các nước thành viên thuộc CPTPP. Trong khi đó EVFTA đặt ra hàng rào kỹ thuật “từ vải trở đi” khi cấm sử dụng các loại vải có xuất xứ từ một số địa điểm nhất định ở Trung Quốc. Do Việt Nam phải nhập khẩu phần lớn vải từ Trung Quốc, chiếm 58% tổng giá trị nhập khẩu vải của Việt Nam nên sẽ gây khó khăn nhất định.

Tuy nhiên, việc Hiệp định RCEP với thị trường 2,2 tỷ dân chiếm 30% dân số thế giới được ký vào những ngày cuối cùng của tháng 11/2020 lại giảm bớt gánh nặng chi phí nhập khẩu nguyên liệu đầu vào từ những ưu đãi thuế quan.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập - Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), doanh nghiệp kỳ vọng lớn vào RCEP bởi Hiệp định tạo một thị trường khổng lồ liên quan đến 10 quốc gia ASEAN với 5 đối tác thương mại gồm Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và New Zealand, đây đều là những thị trường không quá khó tính.

Năm 2021 được dự báo là năm tiếp tục sẽ có nhiều khó khăn, thử thách cho hoạt động thương mại, đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển do bối cảnh bảo hộ mậu dịch, chiến tranh thương mại và thiên tai dịch bệnh. Tuy nhiên, điểm lạc quan là thương mại toàn cầu dự kiến sẽ phục hồi một phần.

Theo dự báo của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), tăng trưởng khối lượng thương mại sẽ đạt 7,2% so với cùng kỳ trong năm 2021, mặc dù vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trước đại dịch. Tuy nhiên, Việt Nam là một trong các quốc gia có độ mở kinh tế cao nhất trên thế giới, do đó được hưởng lợi lớn từ sự phục hồi của thương mại toàn cầu trong năm 2021.

Việt Nam là một trong các quốc gia có độ mở kinh tế cao nhất trên thế giới, do đó được hưởng lợi lớn từ sự phục hồi của thương mại toàn cầu trong năm 2021

Nền kinh tế Trung Quốc, thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo sẽ đạt tăng trưởng 8,2% so với cùng kỳ trong năm 2021, chủ yếu được thúc đẩy bởi việc mở rộng đầu tư công và tiêu dùng nội địa phục hồi mạnh mẽ. Cùng với sự phục hồi của nền kinh tế, nhu cầu nhập khẩu hàng hóa của Trung Quốc sẽ tăng trưởng nhanh hơn trong năm 2021.

Nhờ vị trí địa lý giáp ranh Trung Quốc, Việt Nam có thể nắm bắt cơ hội thúc đẩy xuất khẩu trong năm 2021, chủ yếu là các mặt hàng nông sản, hải sản, thép và sản phẩm điện tử.

Trong triển vọng chung đó, cùng với động lực mới từ 3 FTA vừa được ký kết và lần lượt có hiệu lực, xuất khẩu của Việt Nam đứng trước cơ hội tăng tốc trở lại trong năm mới. Theo dự báo của Công ty Chứng khoán VNDirect, xuất khẩu của Việt Nam sẽ đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn trong năm 2021, khoảng 12% so với cùng kỳ; và qua đó, xuất khẩu sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính cho nền kinh tế.

 

Dự báo về năm 2021, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh nói: “Tôi tin 2021 và những năm tiếp theo sẽ chứng kiến sự phát triển tăng tốc của Việt Nam trong đó có khía cạnh thương mại xuất khẩu”.

BẢO VY

Xem bản Desktop