10 sự kiện kinh tế - xã hội nổi bật năm 2021

10 sự kiện kinh tế - xã hội nổi bật năm 2021

BizLIVE
BizLIVE - Đại hội Đảng lần thứ XIII; bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp; sự bùng phát của làn sóng COVID-19 thứ tư; chiến dịch tiêm chủng lớn nhất lịch sử... là một số sự kiện nổi bật năm 2021.
 
Trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ 2021-2026, nhiều sự kiện chính trị quan trọng đã diễn ra. Cũng trong năm qua, Việt Nam phải đối mặt với làn sóng dịch COVID-19 thứ tư và phải trải qua thời gian dài giãn cách xã hội khiến các hoạt động sản xuất kinh doanh bị gián đoạn, GDP quý 3 âm tới 6,17%.
Nhưng cũng chính trong năm qua, Việt Nam đã triển khai chiến dịch tiêm chủng lớn nhất lịch sử, đồng thời ghi nhận kỷ lục mới về tổng kim ngạch xuất nhập khẩu...
Dưới đây là 10 sự kiện kinh tế - xã hội nổi bật nhất năm 2021 do Nhịp sống Doanh nghiệp - BizLIVE bình chọn:
1. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng thành công rực rỡ
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng diễn ra từ 25/1 đến 1/2/2021, tại Thủ đô Hà Nội, với 1.500 đại biểu tham dự. Đại hội bầu Ban chấp hành Trung ương gồm 180 Ủy viên chính thức, 20 Ủy viên dự khuyết; Ban Chấp hành Trung ương đã bầu 18 Ủy viên Bộ Chính trị, 5 Bí thư Trung ương Đảng. Ông Nguyễn Phú Trọng tiếp tục được bầu giữ chức Tổng bí thư.
Đại hội XIII của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại nhất của Đảng và của dân tộc ta trong năm 2021 - Ảnh: Chính phủ
Đại hội đặt ra 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược; quyết định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng nước ta trong 5 năm tới, đó là đến năm 2025, Việt Nam là nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp, đề ra phương hướng đến năm 2030, nước ta là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
2. Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và hội đồng nhân dân các cấp
Ngày 23/5, gần 70 triệu cử tri đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021- 2026 trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp. Đây là cuộc bầu cử lớn nhất từ trước đến nay với tỷ lệ cử tri đi bầu 99,6%.
Cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội, trong đó 1 đại biểu không được xác nhận tư cách đại biểu trúng cử. Do đó, có 499 người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XV.
Gần 70 triệu cử tri đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021- 2026 - Ảnh: Đảng bộ TP.HCM
Ngày 20/7, Quốc hội khoá XV họp kỳ thứ nhất bầu và phê chuẩn 50 nhân sự lãnh đạo bộ máy Nhà nước. Trong đó, Quốc hội đã bầu tân Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc; bầu và phê chuẩn 27 thành viên Chính phủ, do Thủ tướng Phạm Minh Chính đứng đầu; bầu ông Vương Đình Huệ là Chủ tịch Quốc hội và bầu 4 Phó chủ tịch Quốc hội cùng 13 Ủy viên Thường vụ. 
3. Làn sóng dịch COVID-19 thứ tư bùng phát mạnh
Cuối tháng 4/2021, làn sóng dịch thứ 4 bắt đầu bùng phát mạnh ở một số khu công nghiệp ở Bắc Giang, Bắc Ninh rồi nhanh chóng lan rộng nhiều tỉnh thành trên cả nước.
Biến chủng Delta xuất hiện đã khiến dịch bệnh bùng phát dữ dội ở TP.HCM và các tỉnh lân cận rồi lan ra cả nước. Hơn 1,6 triệu người nhiễm bệnh, hơn 30.000 người tử vong. Hệ thống y tế nhiều tỉnh thành phía Nam, đặc biệt là TP.HCM quá tải, ngành y tế cả nước phải huy động một lượng lớn nhân lực, trang thiết bị để hỗ trợ.
Theo đó, cả nước đã thực hiện cuộc điều động 300.000 lượt y bác sĩ, điều dưỡng, bộ đội, công an... vào các tỉnh phía Nam hỗ trợ chống dịch. Nhiều biện pháp lần đầu tiên được áp dụng như xét nghiệm toàn thành phố; mở hàng loạt bệnh viện dã chiến, trung tâm hồi sức; điều trị F0 tại nhà...
 Xét nghiệm COVID-19 - Ảnh: Nhân dân
Do sự lây lan nhanh của biến chủng Delta, Hà Nội, TP.HCM, 16 tỉnh thành phía Nam và nhiều địa phương phải thực hiện giãn cách xã hội. Hoạt động sản xuất kinh doanh, giao thông vận tải tại nhiều địa phương bị gián đoạn, đứt gãy, GDP quý 3 âm tới 6,17%. Đây là lần đầu tiên GDP quý tăng trưởng âm từ khi Việt Nam tính toán chỉ số này. 
Cũng trong đợt dịch thứ tư, Việt Nam đã chứng kiến làn sóng người lao động di cư khỏi thành phố lớn chưa từng có. Theo Tổng cục Thống kê, khoảng 1,3 triệu lao động đã về quê tránh dịch, tính từ tháng 7 đến 15/9. Trong đó, khoảng 324.000 người trở về từ Hà Nội, 292.000 người về từ TP HCM và 450.000 người trở về từ các tỉnh, thành khác phía Nam. Những con số này chưa tính dòng người về quê từ đầu tháng 10, khi TP HCM và các tỉnh phía Nam nới lỏng giãn cách.
4. Nghị quyết 128 và quyết sách khôi phục nền kinh tế
Ngày 11/10/2021 Chính phủ ban hành Nghị quyết 128 cho phép chuyển từ chiến lược "Zero COVID-19" sang "Thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19".
Nghị quyết 128 đã áp dụng biện pháp chống dịch thống nhất toàn quốc với mục tiêu hạn chế thấp nhất ca nhiễm, ca chuyển nặng, tử vong, từng bước khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội, từng bước ổn định đời sống người dân.
Nghị quyết 128 tạo tiền đề cho các hoạt động sản xuất kinh doanh dần trở lại bình thường - Ảnh: TTXVN
Sau hơn hai tháng thực hiện Nghị quyết 128, dù số ca mắc COVID-19 trong cộng đồng trên cả nước vẫn tăng nhưng số ca tử vong giảm mạnh gần một nửa. Cùng với đó, các địa phương dần mở cửa trở lại, hoạt động sản xuất kinh doanh, giao thông vận tải dần trở lại bình thường. Đặc biệt, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động cũng tăng mạnh trong 3 tháng cuối năm.
Từ tháng 11/2021, Việt Nam bắt đầu thí điểm đoán khách quốc tế trở lại tại một số địa phương sau gần hai năm "đóng băng". Việc Chính phủ đồng ý lộ trình mở cửa đón khách quốc tế trở lại, góp phần phục hồi kinh tế đã thu hút được sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp và du khách.
Nhờ vậy, sau quý 3 chứng kiến mức tăng trưởng âm 6,17%, sang quý 4, tăng trưởng GDP đảo chiều tăng 5,22%. Điều này chứng tỏ sự chuyển hướng chiến lược trong phòng chống, dịch của Chính phủ là đúng đắn và mang lại hiệu quả tích cực.
5. Chiến dịch tiêm chủng lớn nhất lịch sử
Ngày 8/3, sau hơn một năm dịch bệnh xâm nhập, Việt Nam triển khai chiến dịch tiêm vaccine phòng COVID-19, với mục tiêu có đủ vaccine để tiêm phủ hai mũi vaccine cho 70% người dân trên 18 tuổi trong năm 2021, tương đương khoảng 50 triệu người.
Để thực hiện được mục tiêu này, bên cạnh thành lập quỹ vaccine, tích cực đàm phán mua vaccine, Chính phủ và các bộ, ngành cũng đẩy mạnh chiến lược ngoại giao vaccine. Chiến dịch này đã mang về cho Việt Nam 211 triệu liều, đóng góp vào thành công của chiến dịch tiêm chủng. 
Mạng lưới tiêm chủng với 15.000 điểm tiêm chủng cũng được hình thành; hàng triệu nhân viên y tế ở các khu vực công, tư, sinh viên ngành y... được huấn luyện để tiêm chủng.
Ảnh: Chính phủ
Đến 29/12, cả nước đã tiêm được 149.318.658 liều, trong đó tiêm mũi 1 là 77.518.183 liều, tiêm mũi 2 là 67.752.555 liều, tiêm mũi 3 (tiêm bổ sung/tiêm nhắc và mũi 3 của vaccine Abdala) là 4.047.920 liều.
Tại Hội nghị ngoại giao giữa tháng 12, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, từ nước tiếp cận vaccine COVID-19 chậm, Việt Nam trở thành quốc gia tiêm chủng nhanh hàng đầu thế giới. 
6. GDP tăng trưởng dương bất chấp đại dịch
Năm 2021 là năm đầy thách thức với kinh tế Việt Nam, dịch COVID với biến chủng Delta đã ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế cũng như tăng trưởng GDP, đặc biệt giảm sâu trong quý 3 (âm 6,17%), nhiều tỉnh, thành phố là đầu tàu kinh tế, tỉnh trọng điểm về sản xuất công nghiệp đã bị dịch bệnh tàn phá rất nặng nề.
GDP của Việt Nam cả năm 2021 đạt 2,58% - Ảnh: Chính phủ
Trước tình hình đó, Chính phủ ban hành quyết sách kịp thời để phòng chống sự lây lan của dịch bệnh tăng cao và đảm bảo phát triển kinh tế, an sinh xã hội, đặc biệt đầu tháng 10 Nghị quyết 128 được ban hành. Điều này đã cởi trói dần cho các hoạt động sản xuất kinh doanh, lưu thông hàng hóa giữa các tỉnh, thành phố, kinh tế dần được phục hồi, nhất là những tháng cuối năm đã lấy được đà tăng trưởng, đóng góp cho tăng trường GDP quý 4 với mức tăng trưởng khá là 5,22% so với cùng kỳ năm trước. 
Kết quả phục hồi kinh tế của quý 4 đã đóng góp vào mức tăng trưởng cả năm 2021 là 2,58%. Đây là mức tăng trưởng khá trong điều kiện rất khó khăn do nhiều nguồn lực được ưu tiên cho công tác phòng, chống bệnh.
7. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lập kỷ lục
Theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê, cả năm 2021, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 668,5 tỷ USD, tăng 22,6% so với năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 19%; nhập khẩu tăng 26,5%. Đây cũng là kỷ lục mới cho thấy sức vươn của kinh tế Việt Nam ngay cả trong đại dịch COVID-19 phức tạp hơn năm qua.
Năm 2021 Việt Nam xuất siêu 4 tỷ USD - Ảnh minh họa
Về xuất khẩu, tính chung năm 2021, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 336,25 tỷ USD, tăng 19% so với năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 88,71 tỷ USD, tăng 13,4%, chiếm 26,4% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 247,54 tỷ USD, tăng 21,1%, chiếm 73,6%. 
Trong năm 2021 có 35 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 93,8% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 8 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 69,7%).
Về nhập khẩu, cả năm 2021 kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt 332,25 tỷ USD, tăng 26,5% so với năm trước, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 114,07 tỷ USD, tăng 21,8%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 218,18 tỷ USD, tăng 29,1%. 
8. Thu ngân sách vượt dự toán hơn 180 nghìn tỷ đồng
Năm 2021, bất chấp tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19, thu ngân sách Nhà nước (NSNN) của Việt Nam vẫn vượt dự toán. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, lũy kế tổng thu NSNN ước tính cả năm 2021 đạt 1.523,4 nghìn tỷ đồng, bằng 113,4% dự toán năm (tăng 180,1 nghìn tỷ đồng).
Trong đó, thu nội địa bằng 110,4% so với dự toán năm (tăng gần 118 nghìn tỷ đồng); Thu từ dầu thô bằng 197,4% (tăng 22,6 nghìn tỷ đồng); Thu cân đối từ hoạt động xuất, nhập khẩu bằng 122,1% (tăng 39,5 nghìn tỷ đồng). 
Lũy kế tổng thu NSNN ước tính cả năm 2021 đạt 1.523,4 nghìn tỷ đồng, bằng 113,4% dự toán năm - Ảnh minh họa
Trong khi đó, tổng chi NSNN năm 2021 ước tính đạt 1.839,2 nghìn tỷ đồng, bằng 109% dự toán năm. Trong đó, chi thường xuyên bằng 102,3%; chi đầu tư phát triển bằng 106,4%; chi trả nợ lãi bằng 96,2%. Như vậy, ước tính NSNN năm 2021 bội chi khoảng 315,8 nghìn tỷ đồng.
Theo Tổng cục Thống kê, chi NSNN trong năm được tập trung ưu tiên cho công tác phòng, chống dịch COVID-19, khắc phục thiên tai, đảm bảo quốc phòng, an ninh và hỗ trợ người dân gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh.
9. Kỳ tích thu hút FDI
Ảnh minh họa
Bất chấp những khó khăn từ làn sóng COVID-19 lần thứ thứ tư, tổng thu hút FDI năm 2021 tính đến ngày 20/12/2021, từ đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài đã tạo nên kỳ tích khi đạt 31,15 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm 2020.
Không chỉ đạt số thu hút FDI kỷ lục, dấu ấn FDI 2021 còn đến từ sự cải thiện trong "chất lượng" dòng vốn khi tăng quy mô vốn bình quân dự án mới, giảm số dự án quy mô nhỏ, ít giá trị gia tăng...
Cũng nhờ đóng góp của khu vực đầu tư nước ngoài khi xuất siêu gần 28,5 tỷ USD trong năm 2021, bù đắp được phần nhập siêu tới 25,5 tỷ USD của khu vực doanh nghiệp nên kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã lập kỷ lục trong năm 2021 và xuất siêu 4 tỷ USD.
10. Thị trường chứng khoán bùng nổ
Bất chấp đại dịch COVID-19, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn tăng trưởng mạnh mẽ cả về điểm số, thanh khoản và số lượng nhà đầu tư tham gia. Tuy nhiên đây cũng chính là nguyên nhân gây ra hiện tượng nghẽn lệnh kéo dài trên Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE).
Kỷ lục thanh khoản trên ba sàn chứng khoán (HSX, HNX và UPCoM) trong năm 2021 có phiên đạt trên 56.300 tỷ đồng - Ảnh minh họa
Từ ngày 5/7/2021, HOSE đã đưa vào vận hành giải pháp xử lý sự cố hệ thống giao dịch. Giải pháp mới với năng lực lệnh lên tới 3-5 triệu lệnh/ngày đã vận hành ổn định, đáp ứng tốt nhu của giao dịch.
Với hệ thống giao dịch mới, thanh khoản thị trường đã được cởi trói và xác lập những kỷ lục mới. Tính bình quân, giá trị giao dịch toàn thị trường trong năm 2021 tại thời điểm 17/12/2021 đạt 26.211 tỷ đồng/phiên, mức cao nhất trong suốt 21 năm vận hành thị trường.
Cũng trong năm 2021, thị trường chứng khoán có bước tăng trưởng vượt bậc, đánh dấu bằng sự kiện vượt đỉnh lịch sử 1.200 điểm vào tháng 4/2021. Đây là đỉnh lịch sử được thiết lập trong suốt lịch sử 20 năm của thị trường chứng khoán Việt Nam sau 2 lần chạm tới mốc này vào năm 2007 và 2018. Sau khi VN-Index vượt qua đỉnh lịch sử, thị trường tiếp tục thăng hoa và đạt đỉnh cao mới quanh mốc 1.500 điểm.

BIZLIVE

Xem bản Desktop