Thế giới

Đại dịch COVID-19 đã cản trở tham vọng tái cân bằng nền kinh tế của Trung Quốc như thế nào?

Ngọc Diệp
BizLIVE -

Hiện đang ngày một rõ ràng hơn về khả năng COVID-19 cản trở Trung Quốc trong mục tiêu tái cân bằng lại nền kinh tế để không phải phụ thuộc quá nhiều vào việc bán hàng hóa sang các nước trên thế giới.

Đại dịch COVID-19 đã cản trở tham vọng tái cân bằng nền kinh tế của Trung Quốc như thế nào?
Ảnh: WSJ
Cuộc chiến tranh thương mại kéo dài nhiều năm giữa Trung Quốc đã khiến lãnh đạo Trung Quốc thực sự nhận ra nhu cầu bức thiết của việc cần mở rộng thị trường tiêu dùng để kinh tế Trung Quốc không chịu ảnh hưởng dễ dàng bởi nhu cầu từ phía phương Tây.
Theo Wall Street Journal, đại dịch COVID-19 đã hướng kinh tế Trung Quốc theo hướng ngược lại, xuất khẩu trở thành động lực tăng trưởng lớn hơn so với bất kỳ thời điểm nào trước đây, kinh tế Trung Quốc vì vậy dễ chịu tác động nhiều hơn từ những người tiêu dùng phương Tây. Thực tế này đang khiến cho các yếu tố mất cân bằng kinh tế mà lãnh đạo kinh tế Trung Quốc cố gắng giải quyết trở nên tồi tệ hơn.
Không giống tại Mỹ nơi tiêu dùng người dân tăng trưởng mạnh sau thời kỳ đại dịch COVID-19, tiêu dùng Trung Quốc vẫn đi ngang. Doanh số bán lẻ tại Trung Quốc ở thời điểm hiện nay vẫn không tăng nhanh như trước đại dịch COVID-19. Doanh số bán lẻ tháng gần nhất tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn nhiều so với mức 8% trong năm 2019.
Việc doanh số bán lẻ tại Trung Quốc không tăng nhanh có nguyên nhân bởi Trung Quốc không tung ra các gói kích cầu lớn như Mỹ, chính vì vậy người tiêu dùng không có nguồn tiền dồi dào. Đồng thời, nó cũng phản ánh cho xu thế hướng đến tiết kiệm nhiều hơn. Nhiều người Trung Quốc quyết định giữ tiền trong bối cảnh bất ổn dâng cao, đặc biệt khi mà rủi ro dịch quay trở lại ngày một kéo dài.
Xuất khẩu Trung Quốc, trong khi đó, tăng trưởng rất cao. Nhu cầu của người phương Tây với nhiều loại hàng hóa như laptop, nội thất và xe đạp tăng trưởng chóng mặt. Khi mà đại dịch COVID-19 đe dọa ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều khu vực sản xuất tại châu Á, trong đó có bao gồm Việt Nam và Malaysia, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ chiếm thị phần cao hơn trong xuất khẩu toàn cầu năm nay sau khi đạt mức kỷ lục 15% trong năm 2020.
Xuất khẩu tăng trưởng nhảy vọt tốt cho Trung Quốc trong ngắn hạn, giúp cho tăng trưởng kinh tế Trung Quốc vững vàng trong suốt đại dịch COVID-19. Tuy nhiên hiện đang ngày một rõ ràng hơn về khả năng COVID-19 đã cản trở Trung Quốc trong mục tiêu tái cân bằng lại nền kinh tế để không phải phụ thuộc quá nhiều vào việc bán hàng hóa sang các nước trên thế giới, cùng lúc đó giảm phụ thuộc vào chi tiêu phát triển cơ sở hạ tầng cũng như bất động sản vốn là nguyên nhân quan trọng dẫn đến các vấn đề nợ nần tại Trung Quốc.
Việc phụ thuộc nhiều vào các thị trường nước ngoài tiềm ẩn rủi ro gây ra căng thẳng thương mại. Thặng dư thương mại mà Trung Quốc có với thế giới lên mức kỷ lục 535 tỷ USD vào năm 2020 trong khi đó thặng dư thương mại Trung Quốc – Mỹ tăng thêm 7% lên 317 tỷ USD. Tháng 9/2021, thặng dư thương mại Trung Quốc – Mỹ thậm chí còn lập kỷ lục 42 tỷ USD.
Chuyên gia kinh tế trưởng tại Ngân hàng Thế giới ở Bắc Kinh, ông Sebastian Eckardt, nhận xét: “Nhìn theo cách này cách khác, đại dịch COVID-19 đang gây ra thêm nhiều yếu tố bất ổn trong nội bộ kinh tế Trung Quốc. Trung Quốc không thể lại coi xuất khẩu như động lực tăng trưởng chính được”.
Lường trước được những rủi ro, lãnh đạo Trung Quốc đã đưa việc kích thích nhu cầu tiêu dùng nội địa trở thành ưu tiên trong suốt hơn 1 thập kỷ qua.
Từ năm ngoái, sự bức thiết của việc thay đổi trọng tâm tăng trưởng càng lên cao hơn khi mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra kế hoạch nội địa tổng thể nhằm tăng cường tiêu dùng nội địa, cùng lúc đó giảm đầu tư vào đầu tư và xuất khẩu nước ngoài. Người tiêu dùng Trung Quốc, tuy nhiên, cho đến nay, chưa thực sự đồng hành cùng chính phủ.
Không chỉ lo sợ về các đợt bùng dịch mới, nhiều người tiêu dùng Trung Quốc đã lo lắng rằng tăng trưởng thu nhập và triển vọng việc làm yếu. Những biện pháp quản lý cứng rắn vào nhiều tháng gần đây với các ngành nhiều lợi nhuận trong đó có ngành giáo dục tư nhân và công ty công nghệ như Ant hay Didi Global đã khiến cho nhiều người trẻ Trung Quốc lo lắng về triển vọng việc làm của họ, vì vậy họ càng lo lắng nhiều hơn về triển vọng việc làm cả năm.

NGỌC DIỆP

Xem bản Desktop