Tài chính

“Thông tư 14 không tác động nhiều đến lợi nhuận ngành ngân hàng năm nay”

Trần Thúy
BizLIVE - Theo chuyên gia, việc ban hành Thông tư 14 không tác động nhiều đến lợi nhuận dự kiến của ngành ngân hàng năm 2021 nhưng tạo thêm áp lực trích lập bổ sung giai đoạn 2021-2023.
“Thông tư 14 không tác động nhiều đến lợi nhuận ngành ngân hàng năm nay”
Sang nửa đầu năm 2022, tác động của Thông tư 14 lên lợi nhuận của các TCTD sẽ rõ nét hơn, dự kiến sẽ giảm thêm khoảng 30 nghìn tỷ đồng lợi nhuận
Việc triển khai các gói hỗ trợ còn chậm
Đại dịch COVID-19 bùng phát đã khiến kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng lâm vào cuộc khủng hoảng kép về y tế và kinh tế. Năm 2020, bên cạnh nỗ lực phòng - chống dịch bệnh, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đưa ra nhiều chính sách, gói hỗ trợ chưa có tiền lệ để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và khôi phục nền kinh tế. 
Cụ thể, trong năm 2020, Chính phủ đã sớm đưa ra 4 gói hỗ trợ, tổng giá trị công bố khoảng 1,1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, tổng giá trị thực - tức là tổng chi phí mà Chính phủ và các tổ chức tín dụng (TCTD) cam kết bỏ ra ước tính chỉ khoảng 184,7 nghìn tỷ đồng, tương đương 2,94% GDP năm 2020.
Tại Tọa đàm tham vấn chuyên gia về kinh tế xã hội do Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì sáng nay (27/9), TS. Lực, chuyên gia tài chính ngân hàng cho rằng, tình trạng triển khai các gói hỗ trợ còn ở mức chậm như hiện nay chủ yếu do điều kiện đặt ra ban đầu chưa phù hợp, chưa rõ ràng, chưa sát thực tiễn. Bên cạnh đó, quy trình, thủ tục còn phức tạp, xử lý lâu khiến nhiều doanh nghiệp e ngại hoặc nhiều doanh nghiệp rất khó khăn, làm ăn thua lỗ nên không phát sinh nghĩa vụ nộp thuế.
Ngoài ra, chuyên gia cũng cho rằng, khâu truyền thông, công khai minh bạch thông tin và mẫu biểu trên mạng chưa tốt, dẫn đến nhiều doanh nghiệp chưa biết cụ thể các chính sách hỗ trợ trong khi việc phối kết hợp triển khai tại một số đơn vị, địa phương còn chậm.
Từ đầu năm 2021 đến nay, Chính phủ tiếp tục đưa ra thêm nhiều gói hỗ trợ tài khóa như việc ban hành Nghị định số 52/2021/NĐ-CP về việc giãn hoãn thuế và tiền thuê đất năm 2021 (quy mô 115 nghìn tỷ đồng) với giá trị thực ước tính 1.917 tỷ đồng, tương đương 0,03% GDP năm 2020, giảm 30 khoản phí, lệ phí với quy mô hỗ trợ 1.000 tỷ đồng, cho vay tái cấp vốn 4.000 tỷ đồng, lãi suất 0%, thời hạn 1 năm hỗ trợ Vietnam Airlines; giảm 30 khoản phí, lệ phí với quy mô hỗ trợ ước tính 1.000 tỷ đồng,…
Bên cạnh đó, các gói giải pháp tiền tệ - tín dụng cũng đã được bổ sung, điều chỉnh. Năm 2021, NHNN đã ban hành 2 Thông tư (Thông tư số 03 ngày 3/4/2021 và Thông tư số 14 ngày 7/9/2021) sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 quy định về việc các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. 
Theo đó, các Thông tư đã quy định mở rộng thời hạn cơ cấu lại thời hạn trả nợ; mở rộng thời hạn miễn, giảm lãi, phí; mở rộng thời hạn giữ nguyên nhóm nợ. Gần đây nhất, Thông tư 14/2021/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 01 (2020) và Thông tư 03 (2021) ban hành ngày 7/9/2021 đã mở rộng phạm vi khoản nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ phát sinh từ 10/6/2020 đến trước ngày 01/8/2021 và 7/9/2021, kéo dài thời gian cơ cấu lại nợ thêm 6 tháng (từ 31/12/2021 đến 30/6/2022), và tiếp tục chính sách giảm lãi, phí đến ngày 30/6/2022. 
Theo đánh giá của TS. Lực, chính sách này là phù hợp vì một mặt tiếp tục hỗ trợ giảm nghĩa vụ tài chính cho doanh nghiệp, tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, mặt khác giảm áp lực trích lập dự phòng rủi ro cho các TCTD, qua đó giảm bớt rủi ro cho ngành ngân hàng. Bên cạnh đó, NHNN cũng chỉ đạo các TCTD miễn giảm phí dịch vụ, giảm lãi suất cho vay mới để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. 
Khoảng 54.000 tỷ đồng tổng hỗ trợ từ ngành ngân hàng năm nay
Về giá trị hỗ trợ ước tính, trong 8 tháng đầu năm 2021 các ngân hàng đã hỗ trợ nền kinh tế khoảng 34 nghìn tỷ đồng, tập trung chủ yếu vào miễn, giảm lãi suất đối với dư nợ hiện hữu và cho vay mới với lãi suất thấp hơn. 
Trong 4 tháng cuối năm, con số này là khoảng 20 nghìn tỷ đồng. Như vậy, dự kiến tổng số tiền ngành ngân hàng hỗ trợ nền kinh tế năm 2021 là khoảng 54 nghìn tỷ đồng, tương đương gần 25% lợi nhuận ngành ngân hàng năm 2021. 
Nếu tính thêm cả con số trích lập dự phòng rủi ro (DPRR) bổ sung theo Thông tư 03 và Thông tư 14, số tiền của gói hỗ trợ còn lớn hơn (năm 2021, DPRR phải trích thêm theo Thông tư 03 là khoảng 42,6 nghìn tỷ đồng, còn theo Thông tư 14 là khoảng 69 nghìn tỷ đồng). 
Tuy nhiên, kỳ vọng sang quý 2/2022, Việt Nam đạt được miễn dịch cộng đồng, nền kinh tế có sự hồi phục rõ nét hơn thì số tiền trích lập dự phòng rủi ro có thể ít hơn, cùng với tiến trình giảm nợ xấu và dư nợ cơ cấu lại. 
Việc ban hành Thông tư 14 gần đây (7/9/2021) theo chuyên gia, không tác động nhiều đến lợi nhuận dự kiến của ngành ngân hàng năm 2021 nhưng tạo thêm áp lực trích lập bổ sung DPRR trong giai đoạn 2021-2023. 
“Sang nửa đầu năm 2022, tác động của Thông tư 14 lên lợi nhuận của các TCTD sẽ rõ nét hơn, dự kiến các TCTD sẽ giảm thêm khoảng 30 nghìn tỷ đồng lợi nhuận để thực hiện cơ cấu nợ và miễn giảm, lãi, phí”, TS. Lực nói.
Tăng trưởng GDP năm 2021 đạt khoảng 3,5 - 4%
Về vĩ mô, chuyên gia dự báo tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2021 đạt khoảng 15-17%.
TS. Lực cho rằng, việc thu hút FDI của Việt Nam đang chịu nhiều rủi ro, cũng có hiện tượng dịch chuyển đơn hàng, tuy nhiên, đây vẫn là điểm sáng tới thời điểm này và Việt Nam cũng đang nỗ lực níu kéo các nhà đầu tư lớn ở lại.
Trong khi đó, lạm phát cả năm nay được dự báo trong khoảng 2,5-2,7%. TS. Lực cho rằng dù giá cả bên ngoài tăng, nhưng phục hồi kinh tế thế giới không đồng đều nên áp lực tăng giá chưa phải lớn. Ngoài ra, vòng quay tiền cũng đang ở mức chậm, khoảng 0,65 lần so với thời kỳ cao điểm là 2 lần. 
Chuyên gia dự báo, tăng trưởng GDP năm nay của Việt Nam sẽ đạt khoảng 3,5-4%. 
“Tính toán cụ thể, quý 3 dự báo GDP âm 2% so với cùng kỳ 2020. Muốn đạt tăng trưởng 3,5% năm nay thì quý 4 phải tăng 5%; nếu GDP cả năm 4% thì quý 4 phải tăng trưởng khoảng 6%. Năm 2022 nếu kiểm soát tốt dịch bệnh và tiêm đủ vaccine cho người dân thì GDP khoảng 6,5-7% là khả thi”, TS.Lực dự báo.

TRẦN THÚY

Xem bản Desktop