Kinh doanh

Xuất khẩu thủy sản - chặng đường hồi phục còn khá “chông chênh”

Nguyễn Huyền
BizLIVE - Xuất khẩu thủy sản tháng 9 giảm gần 24%. Tháng 10 xuất khẩu sẽ tiếp tục giảm ít nhất 25% so với cùng kỳ. Hai tháng cuối năm dù có nỗ lực thích ứng thì khả năng xuất khẩu cũng chỉ tương đương hoặc tăng nhẹ so với cùng kỳ.
Xuất khẩu thủy sản - chặng đường hồi phục còn khá “chông chênh”
Nhà máy chế biến tôm xuất khẩu - ảnh minh họa
Tháng 9/2021, xuất khẩu thủy sản các loại tăng 4,9% so với tháng 8/2021 nhưng giảm mạnh 23,9% so với cùng tháng năm 2020. Cộng chung cả 9 tháng năm 2021 kim ngạch tăng 2,7% so với cùng kỳ năm 2020, đạt gần 6,19 tỷ USD.
Khu vực Nam bộ chiếm 70-75% giá trị kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước, và là lĩnh vực có số lượng lao động lớn của ngành.
Tuy nhiên, lĩnh vực chế biến xuất khẩu gặp khó khăn và tổn thương nặng nề sau gần 3 tháng giãn cách xã hội khiến nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa do phát hiện số lượng ca F0 lớn bị buộc phải cách ly, phong tỏa và không đáp ứng điều kiện làm việc “3 tại chỗ” hoặc “1 cung đường 2 điểm đến”.
Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), nửa đầu tháng 9/2021, xuất khẩu thủy sản của cả nước tiếp tục bị ảnh hưởng nặng nề vì gián đoạn sản xuất nên giảm sâu 31% so với cùng kỳ. 
Việc nới lỏng giãn cách xã hội từ giữa tháng 9 giúp sản xuất và xuất khẩu thuỷ sản nửa cuối tháng 9/2021 đã có dấu hiệu hồi phục, nhất là tại mấy tỉnh trọng điểm về tôm như Cà Mau, Sóc Trăng, Bạc Liêu và các tỉnh ven biển miền Trung.
Điều này phản ánh qua kết quả xuất khẩu nửa cuối tháng 9. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả tháng 9/2021 đạt trên 628 triệu USD, giảm 23% so với cùng kỳ năm ngoái. Như vậy, tính đến hết quý 3/2021, xuất khẩu thủy sản của cả nước đạt gần 6,2 tỷ USD, tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái. 
Trong tháng 9, xuất khẩu cá tra và các loại cá biển khác tiếp tục giảm mạnh (giảm lần lượt 36% và 65%) so với cùng kỳ, trong khi xuất khẩu tôm giảm 21%, cá ngừ giảm 14%, mực bạch tuộc giảm 12%. 
Tính đến hết tháng 9/2021, xuất khẩu tôm đạt 2,76 tỷ USD, tăng 2,6% so với cùng kỳ. Xuất khẩu cá tra 9 tháng đầu năm tăng 3,2% đạt trên 1 tỷ USD. Xuất khẩu cá ngừ cũng vẫn giữ được mức tăng 9% đạt 520 triệu USD trong 3 quý đầu năm, trong khi xuất khẩu mực, bạch tuộc tăng nhẹ 2% đạt 404,8 triệu USD. 
Sau khi sụt giảm mạnh trong 2 tháng liên tiếp, xuất khẩu các loại cá biển khác tính đến cuối tháng 9/2021 đã giảm gần 5% so với cùng kỳ đạt 1,15 tỷ USD. 
Tháng 9, xuất khẩu thủy sản sang Mỹ đã hồi phục với mức tăng nhẹ 3% so với cùng kỳ đạt 159 triệu USD. Trong khi đó, xuất khẩu sang các thị trường khác tiếp tục giảm, và giảm mạnh nhất là Trung Quốc (giảm gần 50%), do nước này tăng cường kiểm soát hàng đông lạnh (bao bì, bề mặt tiếp xúc với thực phẩm); xét nghiệm COVID-19 đối với sản phẩm, bao bì nhập khẩu và số lô hàng bị cảnh báo gia tăng.
Xuất khẩu sang các thị trường Nhật Bản, Canada, Anh, Australia cũng giảm từ 35-45%, trong khi xuất khẩu sang EU và Nga giảm trên 15%, sang Hàn Quốc giảm 5%.
Nguồn VASEP
Xuất khẩu thủy sản phụ thuộc vào diễn biến khó lường của đại dịch 
Theo VASEP, ngành thuỷ sản đang kỳ vọng từ tháng 10 sẽ khả quan hơn khi “mở cửa” ở TP.HCM cùng những chính sách hỗ trợ phục hồi sản xuất. Nhưng thực tế với kiểu “nửa mở nửa đóng” ở các địa phương và diễn biến khó lường của đại dịch COVID-19 như những ngày qua cho thấy, chặng đường hồi phục sản xuất và xuất khẩu thủy sản còn “nhiều chông chênh”. 
Trong trường hợp dịch COVID-19 vẫn bùng phát mạnh ở các tỉnh sản xuất thủy sản trọng điểm và  do diễn biến dịch bệnh mỗi tỉnh mỗi khác nên việc lưu thông mỗi tỉnh có khác nhau. Những khó khăn về nguyên liệu, mùa vụ thu hoạch lại sẽ xảy ra và nhiều khả năng bị đứt gãy chuỗi cung ứng do đối tác ngưng hoạt động, đứt đoạn logistics làm người dân không thể thu hoạch và ngừng thả giống nên dự kiến cuối năm sẽ thiếu nguyên liệu. 
Khó khăn trong bảo quản, vận chuyển, lưu thông, đặc biệt là nguồn cung ứng nguyên vật liệu phục vụ sản xuất cùng với các nguyên vật liệu khác phải nhập ở các tỉnh khác như Bình Dương, Long An, TP.HCM,... sẽ khó đến được nhà máy vì vướng quy định lưu thông từ “vùng đỏ” với “vùng xanh” trên đường vận chuyển, làm ách tắc và khó khăn trong công tác giao nhận hàng hóa. Đối với doanh nghiệp sẽ lại bị đứt nguồn nguyên liệu không có hàng để sản xuất xuất khẩu. 
“Nếu như vậy, thì tháng 10 xuất khẩu sẽ tiếp tục giảm ít nhất 25% so với cùng kỳ. Hai tháng cuối năm dù có nỗ lực thích ứng thì khả năng xuất khẩu cũng chỉ tương đương hoặc tăng nhẹ so với cùng kỳ. 
Với đà này xuất khẩu thuỷ sản năm 2021 khả quan nhất là bằng năm 2020, đạt 8,4 tỷ USD. Thậm chí, xuất khẩu sẽ giảm dưới 8,4 tỷ USD nếu tình hình dịch COVID-19 căng hơn và các biện pháp phòng chống dịch siết chặt sản xuất trở lại. 
Hệ lụy sẽ còn kéo dài tới năm sau nếu thủy sản Việt Nam mất thị phần tại các thị trường nhập khẩu lớn, trước các đối thủ như Ấn Độ, Ecuador, Indonesia, Thái Lan dù họ cũng đã và đang vừa chống dịch vừa sản xuất”, bà Lệ Hằng, chuyên viên VASEP dự báo.
Theo Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản (NAFIQAD - Bộ NN&PTNT), tính đến hết tháng 9/2021, 19 tỉnh, thành phía Nam có 449 nhà máy chế biến thủy sản, trong đó, có 176 nhà máy ngừng sản xuất, chiếm 39%.

NGUYỄN HUYỀN

Điểm hẹn lớn của hơn 600 nữ doanh nhân

Điểm hẹn lớn của hơn 600 nữ doanh nhân

Điểm hẹn này đã thu hút hơn 600 doanh nghiệp do nữ doanh nhân làm chủ tham gia học tập, trao đổi và được tư vấn về cách lập kế hoạch kinh doanh cho doanh nghiệp.....
Xem bản Desktop