Thế giới

Trung Quốc trong đại chiến dịch “thanh lọc” doanh nghiệp ngành công nghệ

Trung Mến
BizLIVE -

Những tháng gần đây, cứ mỗi tuần trôi qua, người ta lại nghe thấy những thông tin giới chức Trung Quốc chỉ trích các công ty công nghệ vì nhiều hành vi trong kinh doanh của họ.

Trung Quốc trong đại chiến dịch “thanh lọc” doanh nghiệp ngành công nghệ
Ảnh: WSJ
Những diễn biến mới nhất trong cuộc chiến mà giới chức Trung Quốc phát động chống lại các công ty công nghệ đang khiến cho một điều trở nên rõ ràng: các doanh nghiệp thuộc quản lý của ông Jack Ma không phải đích nhắm duy nhất.
Ban đầu, người ta chỉ biết giới chức Trung Quốc có một đợt “thanh trừng” với hành vi phản cạnh tranh của các công ty công nghệ lớn tại Trung Quốc, giờ đây, nó đã trở thành chiến dịch toàn diện nhằm “dọn sạch” ngành công nghệ Trung Quốc vốn đang tăng trưởng nhanh và khá tự do.
Những tháng gần đây, cứ mỗi tuần trôi qua, người ta lại nghe thấy những thông tin giới chức Trung Quốc chỉ trích các công ty công nghệ vì nhiều hành vi trong kinh doanh của họ, từ việc định giá không đồng nhất cho đến xâm phạm quyền riêng tư của người dùng hay điều kiện làm việc không thuận lợi của nhân viên. 
Tháng 5/2021, cơ quan quản lý đã buộc tội 105 ứng dụng trong đó có nhiều ứng dụng ngắn và tuyển dụng việc làm về việc thu thập và sử dụng thông tin người dùng bất hợp pháp. Giới chức Trung Quốc yêu cầu các doanh nghiệp nhanh chóng giải quyết vấn đề trong vòng 3 tuần hoặc sẽ bị trừng phạt.
Các quy định mới nhất được đưa ra chỉ vài ngày sau khi 117 ứng dụng khác được yêu cầu điều chỉnh những vấn đề liên quan đến dữ liệu người dùng. Cơ quan quản lý cũng đã gặp gỡ với chủ sở hữu các ứng dụng gọi xe để nói về tình trạng ngược đãi tài xế; cùng lúc, nhiều công ty Internet được yêu cầu thay đổi cách quản lý dữ liệu và tín dụng. Giới chức đồng thời chỉ trích các nền tảng giao hàng về cách tính giá có vẻ như lừa khách hàng.
Đối với nhiều công ty công nghệ việc được triệu tập lên làm việc với các cơ quan quản lý phát đi tín hiệu với công chúng và nhà đầu tư rằng họ vẫn được tạo cơ hội để giải quyết vấn đề của riêng mình chứ chưa đến mức bị điều tra gắt gao. Chính vì vậy nhiều công ty công nghệ thậm chí còn chờ đợi để được lên làm việc với nhà quản lý.
Giáo sư ngành luật tại đại học Hồng Kông, bà Angela Zhang, nhận xét mục tiêu của giới chức Trung Quốc chính là uốn các công ty tuân thủ theo yêu cầu của nhà chức trách mà không cần phải can thiệp trực tiếp. 
Trước đây, việc giới chức Trung Quốc quản lý các ứng dụng di động chủ yếu tập trung vào điều hướng nội dung hoặc ngăn chặn các yếu tố gây tranh cãi. Hiện tại, giới chức vẫn tiếp tục với mục tiêu này, ví dụ như họ quản lý chặt chẽ các thông tin trên mạng xã hội liên quan đến vụ việc Thiên An Môn trước đây. 
So với chính phủ của nhiều nền kinh tế lớn khác trên thế giới, Trung Quốc có lịch sử quản lý các công ty công nghệ liên quan đến chính sách  chống  độc quyền ngắn nhất, trên thực tế, luật chống độc quyền này chủ yếu áp dụng để ngăn tầm ảnh hưởng của các doanh nghiệp nước ngoài.
Những công ty công nghệ nội địa được cho phép hoạt động khá tự do bởi Trung Quốc cố gắng để phát triển ngành công nghệ riêng.
Mọi chuyện đã bắt đầu thay đổi từ năm ngoái khi mà đợt IPO của tập đoàn tài chính Ant của tỷ phú Jack Ma bị hủy chỉ vài ngày sau khi tỷ phú Jack Ma có tuyên bố khiến cho giới chức lãnh đạo Trung Quốc cảm thấy không hài lòng. Tháng 12/2020, giới chức Trung Quốc bắt đầu tiến hành điều tra tập đoàn Alibaba, tỷ phú Jack Ma cũng là đồng sáng lập ra tập đoàn này.
Tháng 4/2021, giới chức Trung Quốc áp án phạt 2,8 tỷ USD với Alibaba với quan điểm rằng Alibaba đã lạm dụng vị thế đứng đầu thị trường bằng cách ép các nhà cung cấp chỉ được làm việc với Alibaba chứ không được phép làm việc với nền tảng phân phối hàng hóa khác. Những lời cáo buộc kiểu như vậy đã tồn tại trong ngành thương mại điện tử của Trung Quốc trong nhiều năm, kết quả là công chúng đã than phiền rất nhiều tuy nhiên chẳng có bằng chứng gì cả.
Cũng với chiến lược và cáo buộc tương tự, giới chức Trung Quốc cũng đã mở cuộc điều tra chống lại ứng dụng giao thực phẩm hàng đầu Trung Quốc Meituan. Meituan cho biết sẽ hợp tác với cơ quan điều tra và hoạt động kinh doanh sẽ vẫn tiếp tục như bình thường.
Giám đốc điều hành tổ chức nghiên cứu Marbridge Consulting, ông Mark Natkin, nhận xét: “Chính phủ muốn gửi đi thông điệp rất rõ ràng cho tất cả các tập đoàn công nghệ rằng chính phủ mới là người làm chủ cuộc chơi. Bất kỳ ý niệm nào khác sẽ không thể được chấp nhận”.
Cơ quan quản lý thị trường Thượng Hải mới đây đã áp dụng án phạt 500.000 nhân dân tệ tức tương đương khoảng 78.000USD lên ứng dụng giao hàng thuộc Alibaba vì đã vi phạm quy định về giá và an toàn thực phẩm của Trung Quốc. 
Giới chức Trung Quốc đồng thời cũng yêu cầu công dân nước này giúp nhà nước giám sát hành vi của các công ty công nghệ. Gần đây, có nhiều lời cảnh báo đã được đưa ra dựa trên phàn nàn của người dùng, theo thông báo của cơ quan quản lý.

TRUNG MẾN