Địa ốc

Phát triển nhà ở xã hội: Doanh nghiệp kêu nản do khó đủ đường

Huyền Trâm
BizLIVE -

Ý kiến của đại diện doanh nghiệp cho rằng, xin làm dự án nhà ở xã hội còn khó khăn làm dự án thương mại trong khi tỷ suất lợi nhuận thấp, không hấp dẫn các nhà đầu tư.

Phát triển nhà ở xã hội: Doanh nghiệp kêu nản do khó đủ đường
Ông Lê Hoàng Châu (ở giữa) và ông Lê Hữu Nghĩa (bìa phải).

Đề cập tới cơ hội phát triển loại hình nhà ở cho công nhân tại Talkshow “Nhà ở cho công nhân, chuyện cho đến bao giờ?” do Saigontimes tổ chức ngày 22/10, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HOREA) cho biết, TP.HCM hiện có 17 khu chế xuất, khu công nghiệp, với số lượng công nhân chỉ riêng các khu này lên đến hơn 280.000 lao động.

Theo số liệu của Ban quản lý khu chế xuất, khu công nghiệp TP và Viện nghiên cứu phát triển TP, chỉ khoảng 20.000 công nhân/hơn 280.000 công nhân (chiếm tỷ lệ khoảng 8%) ở 17 khu chế xuất, khu công nghiệp được ở trong nhà lưu trú công nhân có tính chất bài bản. Còn lại hơn 90% công nhân phải ở thuê bên ngoài, trong đó trên 60% công nhân ở thuê trong các nhà trọ, phòng trọ.

Nếu xét những doanh nghiệp không nằm trong khu công nghiệp, TP có những doanh nghiệp cực lớn như Pouyen ở quận Bình Tân với quy mô tổng công nhân hơn 80.000 người, cao điểm lên tới 110.000 người. Trong khi đó, 80% công nhân của công ty này thuê phòng trọ ở huyện Bến Lức, tỉnh Long An.

Ông Châu cho biết, TP có khoảng 1,6 triệu công nhân đang sống trong khu nhà trọ, phòng trọ của cá nhân, hộ gia đình. Chưa tính tới số lượng nửa triệu sinh viên các tỉnh học tập tại TP. Lượng sinh viên ở ký túc xác ở một số trường đại học chỉ chiếm trên dưới 15%, 85% còn lại ở nhà người thân, phòng trọ, nhà trọ.

Chủ tịch HORE đề cập đến một số mô hình dự án phát triển nhà cho công nhân thanh công hiện nay như dự án căn hộ cho công nhân thuê ở quận Bình Tân của Công ty Lê Thành, diện tích 15-18m2/căn hộ/2 người ở. Hay dự án quy mô 2.500 chỗ ở tại Khu chế xuất Linh Trung, TP.Thủ Đức…

Vì sao doanh nghiệp không mặn mà?

 Nhu cầu thị trường về thuê nhà ở là lớn, tuy nhiên thực tế không nhiều doanh nghiệp TP tập trung làm phân khúc nhà ở giá thấp.

Chia sẻ ý kiến về thực trạng này, theo ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại xây dựng Lê Thành, một doanh nghiệp kinh doanh thì điều đầu tiên mong muốn của doanh nghiệp, cổ đông là lợi nhuận. Trong khi đó tỷ suất lợi nhuận ở 1 dự án NOXH là 10-15%, với nhà ở thương mại thì cao hơn nhiều.

“Tham gia 1 dự án NOXH doanh nghiệp mất thời gian khoảng 5 năm, thời gian đó mất đi cơ hội kinh doanh dự án nhà ở thương mại khác. Với công ty cổ phần thì gặp áp lực với cổ đông, lợi nhuận như vậy chưa hấp dẫn, đặc biệt doanh nghiệp lớn, hiệu quả không cao nên họ không đầu tư”, GĐ Lê Thành phân tích.

Ông Nghĩa nêu, những doanh nghiệp làm NOXH một phần là kinh doanh, một phần là cống hiến. Trong khi đó, thủ tục xin làm dự án quá lâu, 3 năm chưa ra. Kinh nghiệm cho thấy xin làm dự án NOXH còn khó khăn làm dự án thương mại.

“Kiến nghị lãnh đạo nhìn nhận việc làm dự án NOXH. Đối với sử dụng đất công, tài chính công, còn với chúng tôi, đất chúng tôi tự bồi thường, tiền túi bỏ ra, kiểm toán làm khó rất nhiều làm doanh nghiệp nản. Bắt đầu làm đã vướng, làm xong cũng bị nản nên chúng ta thất bại liên tục về làm dự án NOXH”, ông Nghĩa cho biết.

Ông Nghĩa cũng không đồng tình với nhận định dự án NOXH nén dân số hơn dự án thương mại. Ông Nghĩa cho rằng, đối tượng được mua NOXH đã được quy định rõ, nên NOXH không làm tăng dân số cục bộ mà còn giúp giãn dân ra các quận, huyện vùng ven, góp phần an sinh xã hội.

Làm sao để triển khai hiệu quả?

 Đề cập tới kế hoạch phát triển 1 triệu căn hộ giá rẻ TP, ông Lê Hoàng Châu đánh giá cao quyết tâm của lãnh đạo TP về việc phát triển 1 triệu căn hộ giá rẻ. Tuy nhiên, ông Châu đề nghị nên gọi là 1 triệu căn nhà giá thấp, bởi vì nói đến giá rẻ thì thường đi đôi với chất lượng không đảm bảo.

Trong khi đó, nhà giá thấp là phù hợp với quan niệm quốc tế về phát triển nhà giá thấp. Nhà giá thấp, thứ nhất vẫn đảm bảo chất lượng xây dựng, thứ hai vẫn có các tiện ích ở các mức độ tối thiểu phục vụ người cư ngụ, được quản lý vận hành bài bản.

Chủ tịch HOREA cũng thông tin, Hiệp hội đã kiến nghị và được Bộ Xây dựng đồng tình về xây dựng đề án phát triển nhà ở thương mại giá thấp, dự kiến trình Chính phủ trong thời gian tới. Mục tiêu là phát triển được loại căn hộ có quy mô 25m2 tới trên dưới 50m2. Về đơn giá, hiệp hội đề nghị Bộ Xây dựng với đô thị đặc biệt như Hà Nội, TP.HCM giá không vượt quá 25 triệu đồng/m2.

Nếu đề án phát triển nhà ở thương mại giá thấp được Chính phủ thông qua, hiệp hội có đề nghị Bộ Xây dựng một số cơ chế chính sách về tiền sử dụng đất, thuê đất…. Dự án NOXH hiện nay được giảm thuế VAT, thuế TNDN, Nghị định 100 còn cho phép dự án NOXH chỉ cho thuê được giảm 70% thuế GTGT, thuế TNDN. Theo đó, hiệp hội sẽ kiến nghị dự án nhà ở thương mại giá thấp cũng được hưởng các ưu đãi tương tự, với tỷ lệ có thể thấp hơn NOXH.

Ông Châu cũng chỉ ra, hiện nay với Nghị định 49 của Chính phủ ban hành năm 2021 có những điều chỉnh quy định không đúng với Luật Nhà ở. Theo đó, nghị định mới quy định dự án diện tích từ 2ha trở lên thì phải làm dự án NOXH trong dự án (trước đây là 10ha), ông Châu cho rằng là bất khả thi. Thứ hai, dự án dưới 2ha thì không phải thực hiện dự án NOXH, đây là quy định bất cập mà ông Châu cho biết hiệp hội sẽ tiếp tục kiến nghị để tháo gỡ.

“Ở TP có dự án hàng chục ha, hàng trăm ha nhưng trong dự án không hề có dự án NOXH nào, điều này không công bằng, áp dụng pháp luật phải công bằng bình đẳng. Luật quy định nhưng có dự án  làm có dự án không làm”, ông Châu đề cập.

Còn theo ông Nghĩa, cần có ưu đãi về vốn cho doanh nghiệp làm nhà ở cho công nhân. Theo vị này,  trên 90% doanh nghiệp hiện nay là vừa và nhỏ, thậm chí siêu nhỏ. Doanh nghiệp khi khởi nghiệp, ngoài vốn cho sản xuất kinh doanh, nếu phải đầu tư nhà cho công nhân thuê là chi phí lớn, vốn nhiều.

Nếu yêu cầu doanh nghiệp phải xây dựng nhà cho công nhân thì họ không đủ vốn. Nên cần chia ra, với doanh nghiệp sử dụng lao động ít, công nhân có thể thuê nhà, với doanh nghiệp lớn sử dụng vài hoặc vài chục ngàn công nhân thì doanh nghiệp nên có trách nhiệm xây nhà lưu trú cho công nhân.

“Nhà nước cũng cần có chính sách rõ ràng, tất chi phí xây nhà cho công nhân cần được đưa vào chi phí sản xuất hợp lệ, như vậy sẽ khuyến khích doanh nghiệp xây nhà lưu trú cho công nhân. Cần khuyến khích doanh nghiệp được vay lãi suất ưu đãi để họ xây”, ông Nghĩa cho biết.

Về quan điểm lo ngại việc đầu tư mua bán diễn ra ở các dự án NOXH, ông Nghĩa cho rằng, quy định chặt chẽ ở đối tượng mua, doanh nghiệp kiểm tra hồ sơ và trình sở phê duyệt. Người mua nhà sau 5 năm được quyền chuyển nhượng. Tuy nhiên, ở một số trường hợp người mua nhà có thể bán lại cho nhà nước sau 2 năm. Ông Nghĩa cho rằng quy định này hợp lý, vì có trường hợp người dân kẹt tiền, con ốm đau, học hành cần bán…

Đề cập cụ thể những lưu ý khi làm nhà ở cho công nhân, theo Giám đốc Công ty Lê Thành, khi phát triển một dự án nhà cho công nhân thuê cần chú ý 3 vấn đề.

Một, khi còn là sinh viên có thể ở tập thể là ổn nhưng với công nhân thì không nên ở đông, 2 người một căn hộ là phù hợp.

Hai, giờ giấc quản lý chặt quá là không được, gần như phải bố bảo vệ 24/24 để linh hoạt giờ giấc cho công nhân.

Ba, doanh nghiệp phải linh hoạt việc cho người không phải là công nhân của công ty được ở ghép cùng người của công ty, tạo điều kiện cho họ hỗ trợ nhau trong cuộc sống.

HUYỀN TRÂM

Xem bản Desktop