Tài chính

Vốn chủ sở hữu các CTCK có thể thêm 24.000 tỷ đồng trong 2021, lãi suất margin sẽ cạnh tranh hơn

Mai Hương
BizLIVE - Tăng vốn của các CTCK là lựa chọn duy nhất để đáp ứng thị trường đang mở rộng quá nhanh và tăng sức "sinh tồn" trước sự canh tranh lớn từ các đối thủ ngoại. Ngoài ra, nhà đầu tư cũng hưởng lợi từ các mức lãi suất margin cạnh tranh và nhiều sản phẩm dịch vụ hơn.
Vốn chủ sở hữu các CTCK có thể thêm 24.000 tỷ đồng trong 2021, lãi suất margin sẽ cạnh tranh hơn
Ảnh minh họa.
"Nước lên, thuyền lên”
Theo CTCK BOS (ART), biến động của thị trường chứng khoán đã khiến tỷ trọng vốn chủ sở hữu trong cơ cấu nguồn vốn biến động mạnh từ 2010. Tỷ trọng vốn chủ sở hữu đã giảm mạnh trong năm 2011 từ 65% xuống 57%, đến 2015 chỉ chiếm 39%. Giai đoạn này cũng ghi nhận nhiều CTCK có kết quả kinh doanh lỗ lũy kế. Sau đó, tỷ trọng vốn chủ sở hữu đã tăng dần trở lại và đạt mức 58% trong quý 1/2021.
Năm 2020 là năm vốn chủ sở hữu tăng mạnh nhất lên tới 57,1% so với năm trước đó. Tính đến hết quý 1/2021, vốn chủ sở hữu các CTCK đã tăng 16,5% so với năm trước và đạt mức 135.124 tỷ đồng.
Trong khi đó, vốn góp của chủ sở hữu tại CTCK tăng trưởng khá chậm từ năm 2011 tới năm 2016, tuy nhiên đã tăng mạnh từ năm 2018 tới nay. Trong đó, mức tăng lớn nhất là 25,9% của năm 2019 sau khi hàng loạt CTCK chuyển sở hữu sang các chủ đầu tư nước ngoài, đặc biệt là Hàn Quốc.
Xét về hiệu quả sử dụng vốn, từ năm 2016 cho đến nay, hoạt động tự doanh của các CTCK chiếm tỷ trọng cao nhất, nhờ sự sôi động trở lại của TTCK cũng như đà tăng của thị trường. Trong khi đó, hoạt động cho vay và các nguồn doanh thu khác có xu hướng sụt giảm.
Riêng hoạt động cho vay, từ năm 2015 tới nay, dù giá trị các khoản liên tục gia tăng mạnh qua từng năm doanh thu từ hoạt động này không tăng tương ứng. Tỷ suất lợi nhuận trên giá trị các khoản vay giảm khá mạnh từ năm 2018 tới nay. Điều này đến từ áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng khiến lãi suất cho vay của các CTCK giảm.
Sau khi giảm nhẹ trong năm 2019, giá trị ROA và ROE của CTCK tăng trở lại năm 2020. Trong đó, ROA đạt mức khá cao, chỉ thấp hơn đỉnh 2017.
Sự sôi động của thị trường từ giữa năm 2020 và đặc biệt đầu năm 2021 khiến nhu cầu vốn của các CTCK gia tăng mạnh. Để đáp ứng nhu cầu phát triển thị trường, hơn một nửa các CTCK trong ngành đã đưa kế khoạch tăng vốn trong năm 2021 thông qua các hình thức như trả cổ tức, quyền mua, phát hành riêng lẻ...
Tính đến giữa tháng 6/2021, có 5 CTCK đã thực hiện tăng vốn thêm 1.845 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tính đến cuối năm, còn có 30 CTCK đã thông báo về kế hoạch tăng vốn thêm 24.339 tỷ đồng, bằng vốn 35,26% vốn góp hiện tại của các CTCK.
Động lực chính buộc các CTCK phải tăng vốn là để đáp ứng quy mô giao dịch ngày càng tăng. Tỷ lệ dư nợ cho vay ký quỹ/GTGD tại thị trường tại thời điểm quý 1/2021 đạt 4,8% thấp hơn nhiều so với với thời điểm VN-Index lập đỉnh lịch sử 1.204 điểm (đầu quý 2/2018 là 11,8 lần). Điều này đến từ dòng tiền vào thị trường là tiền "thịt" của nhà đầu tư. Trong khi đó, tỷ lệ dư nợ cho vay margin/VCSH tại nhiều CTCK đã chạm mức trần quy định đối với hoạt động này. Điển hình như MBS (189%), FSC (187%), HCM (186%). Dự địa cho vay hẹp lại, nhiều CTCK cạn vốn margin đã huy động từ khách hàng qua hợp tác đầu tư.
Cùng với đó, sự phát triển của thị trường kéo theo nhu cầu mở rộng các hoạt động kinh doanh chứng khoán như mảng thu xếp vốn, bảo lãnh, phát hành chứng khoán quyền có bảo đảm, tự doanh... Số liệu khối tự doanh của CTCK cho thấy khối này đẩy mạnh giao dịch từ quý 3/2020 cho đến nay với quy mô giao dịch trong quý 1/2021 đạt xấp xỉ cả năm 2019. Thị trường tăng trưởng tạo cơ hội cho hoạt động tự doanh của các CTCK. Qua đó, bổ sung vốn sẽ giúp tạo thêm nguồn cho hoạt động này.
Một lý do cũng rất đặc biệt là các CTCK nội đang chịu áp lực cạnh tranh từ các CTCK có vốn ngoại. Trong vòng 3 năm trở lại đây, doanh thu môi giới của các CTCK có vốn ngoại tăng từ 4,6% lên 12%. Trong danh sách doanh nghiệp có thị phần lớn nhất sàn chứng khoán hiện có những cái tên như Mirae Asset hay KIS. Các CTCK có lợi thế cạnh tranh từ nguồn vốn cho vay ký quỹ lớn và lãi suất thấp hơn CTCK nội. Cuộc chiến giành thị phần đòi hỏi các CTCK phải nâng cao năng lực tài chính, đặc biệt là CTCK có quy mô nhỏ.
Việc huy động vốn từ hình thức tăng vốn chủ sỡ hữu sẽ giúp các CTCK huy động được nguồn vốn chi phí thấp hơn so với vay ngân hàng hoặc vay từ khách hàng.
Cũng cần lưu ý rằng, một loạt sản phẩm nghiệp vụ mới đang được UBCK, Sở GDCK, Trung tâm lưu ký chứng khoán thúc đẩy triển khai như bán chứng khoán chờ về, bán khống, mua bán chứng khoán trong ngày... đặt ra các yêu cầu về "sức khỏe" tài chính mà các CTCK phải đáp ứng mới được phép tham gia triển khai.
Thị trường chứng khoán được hưởng lợi
Sau khi tăng vốn, các CTCK có thể bổ sung thêm nguồn cho các mảng hoạt động kinh doanh như cho vay, tự doanh. Các hoạt động này sẽ giúp gia tăng dòng tiền tham gia vào thị trường chứng khoán, giao dịch sẽ sôi động hơn.
Đồng thời, lãi suất cho vay ký quỹ trên thị trường sẽ cạnh tranh hơn. Hiện tại, lãi suất cho vay margin trên thị trường phổ biến ở mức 9,8%-14/năm. Nguồn vốn huy động thêm từ tăng vốn chủ sở hữu sẽ giúp giảm chi phí vốn, qua đó hỗ trợ lãi suất cho vay kỹ quỹ.
Cũng nhờ sự cạnh tranh giữa các CTCK, nhà đầu thêm nhiều lựa chọn về đơn vị cung cấp dịch vụ chứng khoán.
Cuối cùng, nguồn vốn dồi dào sẽ giúp bức tranh lợi nhuận của các CTCK so nhiều thay đổi tích cực. Trong quý đầu năm, nguồn thu từ cho vay margin tại công ty lớn vượt 2.000 tỷ đồng như SSI, HSC, Mirae Asset, VPS. Thu từ cho vay margin, hoạt động môi giới, nguồn tư từ chốt lời tự doanh đã đẩy lợi nhuận nhóm chứng khoán tăng đột biến trong quý 1/2021, gấp nhiều lần cùng kỳ. Qua đó, nhiều CTCK vốn hóa "tỷ usd" sẽ xuất hiện và gia tăng sự hấp dẫn cho các nhà đầu tư ngoại.

MAI HƯƠNG

Nhận định chứng khoán 20/10: Đi ngang tiếp

Nhận định chứng khoán 20/10: Đi ngang tiếp

Một số mã vốn hóa lớn điều chỉnh hoàn toàn bình thường. Mấu chốt là thị trường cũng chưa có thêm áp lực bồi thêm từ các mã khác. Tiếp tục là kịch bản đi ngang...
Xem bản Desktop