Tài chính

“Quy mô thị trường chứng khoán sẽ gây bất ngờ cho cả những người lạc quan nhất trong vòng 3-5 năm tới“

Huyền Trâm
BizLIVE - Chuyên gia cho rằng 3-5 năm tới quy mô thị trường vẫn phát triển nhanh, sẽ gây bất ngờ cho cả những người lạc quan nhất.
“Quy mô thị trường chứng khoán sẽ gây bất ngờ cho cả những người lạc quan nhất trong vòng 3-5 năm tới“
Từ trái qua: ông Vũ Đức Tiến, Lê Chí Phúc, Đỗ Ngọc Quỳnh và Trần Lê Minh.

Theo thống kê của UBCK, đến ngày 30/9, tổng quy mô thị trường đã đạt trên 8,3 triệu tỷ đồng, tương đương với 133,83% GDP cả nước, với 2.133 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch và hơn 181 tỷ chứng khoán.

Số tài khoản nhà đầu tư đăng ký đã lên tới con số gần 4 triệu, trong đó số tài khoản mở mới riêng trong 9 tháng đầu năm 2021 đã tăng 70% so với cả năm 2020. Thanh khoản thị trường luôn đạt ở mức cao trong vài năm trở lại đây, đặc biệt là trong thời gian gần đây khi mà đại dịch vẫn đang bùng phát mạnh.

TTCK Việt Nam đã khẳng định vai trò là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế, đóng góp ngày càng lớn vào tổng đầu tư xã hội với tổng lượng vốn huy động qua TTCK năm 2020 đã đạt trên 37% GDP.

Nhiều nhận định lạc quan về thị trường chứng khoán được đưa ra tại tọa đàm "Thị trường chứng khoán: Khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp, kênh đầu tư sinh lời và tích sản" do báo Đầu tư phối hợp với UBCKNN tổ chức ngày 18/11.

 Giai đoạn mới, thời kỳ mới

Ông Vũ Đức Tiến, Tổng giám đốc SHS

Nếu nhìn đơn giản về diễn biến TTCK 2 năm qua thì là tốt, nhưng tôi muốn nói sâu hơn, TTCK Việt Nam đang phát triển sang một giai đoạn mới, thời kỳ mới, bền vững và phù hợp với sự phát triển của kinh tế.

Rõ ràng, phát triển TTCK Việt Nam trong 2 năm qua dù đại dịch thì đều có những chỉ số lạc quan, về quy mô TTCK nay đã 133% GDP, quy mô giao dịch thị trường từ mười mấy ngàn tỷ/phiên năm 2020, nay 20.000 - 30.000 tỷ đồng/phiên. Nhà đầu tư tham gia trước chỉ lèo tèo 1 triệu nay 3,5 triệu tài khoản và sẽ cao hơn nữa.

Đó là tín hiệu từ TTCK. Còn chúng tôi, nhìn thấy rằng, phát triển TTCK nhờ hội tụ nhiều yếu tố, trước tiên là sự quan tâm của Chính phủ, Bộ Tài chính, UBCK Nhà nước có kiên định về phát triển thị trường, không phải vì câu chuyện thị trường phát triển nhanh tăng nóng mà bỏ qua quản lý, giám sát, mà tạo ra TTCK minh bạch, hàng hoá chất lượng, quá trình thúc đẩy hàng hoá trên thị trường cũng được thực hiện hiện quyết liệt

Nhờ vậy, TTCK Việt Nam 2 năm qua là điểm nhấn, tôi cho rằng, TTCK sẽ phải như vậy và rõ ràng, với sự phát triển phù hợp với xu hướng chung.

Nếu TTCK phát triển kém, quá thấp so với GDP sẽ cho thấy còn tồn tại nhiều vấn đề. Tôi nhớ, TTCK có lúc chỉ 24% GDP, rất nhỏ, nay hơn 100%, còn phát triển tốt nữa phải 200% GDP. Khi thị trường phát triển đạt về chất và lượng nhất định thì sẽ phát triển bền vững.

TTCK Việt Nam đang vận động đúng quy luật và hưởng lợi từ quá trình tái cơ cấu. Trong 2020 - 2021 đón lượng hàng hoá lớn, đặc biệt cổ phiếu ngân hàng thương mại, hàng hoá này lại rất tốt. Vì các ngân hàng thương mại hiện nay đã thừa hưởng quá trình tái cơ cấu của Chính phủ hơn 10 năm, nên giờ ngân hàng thương mại tự hào nợ xấu giảm xuống, trong đó có ngân hàng hàng đầu dưới 1%, còn ngân hàng tham gia tái cơ cấu cũng đâu đó 2% - rất lý tưởng so với 10 năm trước.

Năm 2020 huy động hơn 470.000 tỷ đồng qua kênh cổ phiếu, trái phiếu; 2021 cũng thế, đạt khoảng 300.000 tỷ đồng trong 9 tháng, tăng 30% so với cùng kỳ. Vai trò huy động vốn của TTCK đang ngày càng lớn và quan trọng, tạo nguồn vốn bền vững cho doanh nghiệp.

3-5 năm tới quy mô thị trường vẫn phát triển nhanh

Ông Lê Chí Phúc, Tổng giám đốc SGI Capital

 Nếu so sánh tương quan với các TTCK đi trước Việt Nam 10-15 năm thì vẫn còn dư địa rất lớn, và mới chỉ 1% tài khoản “active” đã giúp thị trường đạt thanh khoản kỷ lục.

Tôi cho rằng, có các lý do sau, người dân Việt Nam tiếp cận các vấn đề mới rất cởi mở và năng động. Khi họ tiếp cận TTCK, hay công nghệ mới để mở tài khoản, giao tiếp với các nền tảng giao dịch mới đều rất cởi mở, đây là khác biệt của TTCK Việt Nam so với thị trường khác, nên dù quy mô chưa quá lớn, nhưng giao dịch lại vượt qua nhiều thị trường mới nổi. Trong Asean thì giao dịch của thị trường Việt Nam vượt qua thị trường Philippine, Malaysia … và tiệm cận thị trường lớn nhất trong khu vực ASEAN.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang phát triển rất tốt và nhu cầu về quản lý tài sản đang ngày càng tăng, điểm thay đổi trong tư duy của người dân đang rất tích cực khi dần cho rằng TTCK cũng là một kênh đầu tư tài sản tốt, sinh lời tốt, thay vì chỉ có kênh đầu tư bất động sản, hay vàng. Chính vì thế, các công ty quản lý quỹ trong 1 năm gần đây cũng đang rất nỗ lực đưa ra các sản phẩm mới, tích sản cổ phiếu, tích sản chứng chỉ quỹ đưa ra cho nhà đầu tư.

Tôi cho rằng, 3-5 năm tới quy mô thị trường vẫn phát triển nhanh, sẽ gây bất ngờ cho cả những người lạc quan nhất đang ngồi ở đây.

Tiềm năng ở trong dân rất lớn

Ông Đỗ Ngọc Quỳnh, Tổng giám đốc VNDirect

Sự phát triển của TTCK giúp cấu trúc thị trường tài chính Việt Nam bền vững hơn nhiều. Khi nói đến thị trường tài chính, trước này chúng ta chỉ nói đến ngân hàng thương mại mà không có thị trường trái phiếu, cổ phiếu. Đến nay chúng ta có kênh thị trường cổ phiếu, trái phiếu, trái phiếu không chỉ giúp doanh nghiệp mà còn giúp Chính phủ có nguồn vốn.

Trước đây, vốn phụ thuộc vào ngân hàng thương mại, họ có thế mạnh trong cho vay vốn lưu động, cung cấp các dịch vụ ngân hàng. Thực tiễn huy động ngắn hạn cho vay trung và dài hạn sẽ có rủi ro về tính thanh khoản mong manh dễ vỡ. Cùng với sự phát triển của thị trường trái phiếu, thị trường cổ phiếu, đến nay câu nói phụ thuộc vào ngân hàng thương mại sẽ hơi quá. Tổng dư nợ hiện nay vào khoảng 150% GDP trong đó dự nợ trung và dài hạn không quá 70% GDP.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện nay hơn 20% GDP, vốn trung hạn qua thị trường trái phiếu và cổ phiếu lớn hơn ngân hàng. Thị trường cổ phiếu, trái phiếu giúp doanh nghiệp đa dạng kênh dẫn vốn. Mỗi loại hình vốn có tính chất đặc biệt phù hợp tính chất kinh doanh giúp doanh nghiệp xây dựng cơ chế tối ưu, an toàn hơn, phát triển kinh doanh tốt hơn.

Thời gian gần đây quá trình tái cấu trúc nền kinh tế từ 2011 với 3 chủ điểm: tái cấu trúc đầu tư công, tái cấu trúc doanh nghiệp Nhà nước và tái cấu trúc thị trường tài chính. Trong đó phát triển thị trường vốn làm cân bằng thị trường tài chính tạo chiều châu cho thị trường tài chính với 3 chân kiềng.

Sự phát triển của thị trường chứng khoán đã giúp cho tái cấu trúc thị trường tài chính rất thành công. Tạo ra nền tảng nâng chất lượng hàng hoá trong đó có các ngân hàng thương mại niêm yết, đưa các ngân hàng lên sàn tạo nguồn cung chất lượng cao.

Nhu cầu và tiềm năng phát triển cuả thị trường chứng khoán rất lớn. Chúng ta có gần 100 triệu dân, nhưng 1% dân số mới hoạt động thị trường, tiềm năng rất lớn trong khi quy mô thị trường giao dịch đã đạt 2 tỷ USD/ngày, giao dịch 80% là nhà đầu tư cá nhân. Với hơn 1% dân số tham gia thị trường mà giao dịch 2 tỷ USD cho thấy tiềm năng ở trong dân rất lớn.

Ngân hàng hiện nay có hơn 20 triệu tài khoản cá nhân, tiền gửi 5 triệu tỷ, nếu phát triển thị trường chứng khoán hoàn thiện, bước vào phát triển chiều sâu, nâng chất lượng của thị trường sẽ tạo ra sự phát triển bền vững. Còn nếu phát triển nóng mà không nâng chất sẽ tạo ra khủng hoảng.

Ở góc độ cơ quan quản lý, chúng tôi mong muốn Bộ Tài chính, UBCK nâng cao chất lượng của các tổ chức tham gia thị trường. Cần áp dụng chuẩn mực cao hơn nữa, sàng lọc những công ty chứng khoán không đạt điều kiện và mở nới room cho các công ty chứng khoán hoạt động hiệu quả, có những room rộng hơn với công ty hoạt động tốt hơn để nâng cao năng lực.

Năm ngoái, tổng kết doanh thu của các công ty chứng khoán tại Việt Nam doanh thu khoảng 24.000 tỷ, lợi nhuận 7.000 tỷ. Con số này không bằng một ngân hàng thương mại. Để phát triển cần nâng cao chất lượng cần có những chính sách, nới rộng room để công ty chứng khoán phát triển hơn.

3 động lực phát triển

Ông Trần Lê Minh, Phó tổng giám đốc, phụ trách Chi nhánh Hà Nội, CTCP Quản lý quỹ đầu tư Dragon Capital

Trong giai đoạn vừa qua, ngành quản lý quỹ của Việt Nam phát triển rất nhanh, cùng sự phát triển TTCK. Hiện ngành quản lý quỹ đang quản lý 443.000 tỷ đồng, phát triển rất lớn từ sau 2013 đến nay. So với Thái Lan, quy mô quản lý quỹ 29% GDP, Malaysia là 31% GDP.

Ở thời điểm này, chúng ta đang chứng kiến sự thay đổi về chất của thị trường. Động lực phát triển của thị trường trước đây chưa rõ ràng nhưng hiện nay có 3 động lực chính:

Một là động lực tài chính: mức tăng trưởng thu nhập bình quân trên đầu người của Việt Nam đạt được ngưỡng người ta có nhu cầu đầu tư tài chính, nhu cầu đầu tư cổ phiếu, trái phiếu, bảo hiểm tăng trong khi xu hướng giảm mặt bằng lãi suất tiết kiệm.

Hai là động lực về công nghệ đem lại đông lực lớn cho công ty chứng khoán. Các công ty chứng khoán hàng đầu và ngành quản lý quỹ đã có thay đổi đáng kể, công nghệ cho phép nhà đầu tư phát triển dễ dàng. Một phần mềm trên di động có thể giúp nhà đầu tư đầu tư chứng khoán dễ dàng.

Ba là động lực về nhận thức của nhà đầu tư. Trong nhiều năm chúng tôi kiến nghị cần quan tâm hơn đến giáo dục nhận thức nhà đầu tư nhưng thời gian hai năm trở lại đây số lượng nhà đầu tư tăng lên đáng kể từ 2,5 triệu lên 3,7 triệu nhà đầu tư. Tuy nhiên, chúng ta có một thế hệ nhà đầu tư có kiến thức đầu tư chưa thực sự tốt.

Trong vòng 9 tháng đầu năm nay một quy phát triển rất tốt nhưng chất lượng phát hành có vấn đề, ngành bất động sản phát hành nhiều nhất, nhiều nhất là những công ty bất động sản chưa niêm yết (hơn 100 tỷ) tạo sự rủi ro vì những công ty chưa niêm yết tính minh bạch chưa có.

Đứng ở góc độ ngành quản lý quỹ, ngành đang đứng trước cơ hội lớn, phát triển nhanh nhưng rủi ro về mặt pháp lý do khuôn khổ pháp lý hiện tại trễ hơn so với sự phát triển của thị trường. Chúng tôi gặp khoảng trống về pháp lý khi phát triển số hoá và chấp nhận rủi ro đó.

TTCK đã đi qua những giai đoạn rất gian khổ 2013-2016 để đi đến giai đoạn mới phát triển vững mạnh hơn.

HUYỀN TRÂM

Xem bản Desktop